Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Bài 9.12 trang 94 SGK Toán 11

Bài 32. Các quy tắc tính đạo hàm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chuyển động của một hạt trên một dây rung được cho bởi s(t)=12+0,5sin⁡(4πt)s(t) = 12 + 0,5\sin(4\pi t), trong đó ss tính bằng centimét và tt tính bằng giây. Tính vận tốc của hạt sau tt giây. Vận tốc cực đại của hạt là bao nhiêu?

Lời giải

Vận tốc của hạt sau tt giây

Vận tốc của hạt là đạo hàm của hàm quãng đường s(t)s(t) theo thời gian tt:
v(t)=s′(t)=(12+0,5sin⁡(4πt))′.v(t) = s'(t) = \left(12 + 0{,}5\sin(4\pi t)\right)'.

Ta có 12′=012' = 0 và áp dụng quy tắc đạo hàm hàm hợp cho sin⁡(4πt)\sin(4\pi t) với (4πt)′=4π(4\pi t)' = 4\pi:
(0,5sin⁡(4πt))′=0,5⋅cos⁡(4πt)⋅4π=2πcos⁡(4πt).\left(0{,}5\sin(4\pi t)\right)' = 0{,}5\cdot\cos(4\pi t)\cdot 4\pi = 2\pi\cos(4\pi t).

Vậy vận tốc của hạt sau tt giây là:
v(t)=2πcos⁡(4πt) (cm/s).v(t) = 2\pi\cos(4\pi t)\ (\text{cm/s}).

Vận tốc cực đại của hạt

Vì −1≤cos⁡(4πt)≤1-1 \le \cos(4\pi t) \le 1 với mọi tt nên:
v(t)=2πcos⁡(4πt)≤2π.v(t) = 2\pi\cos(4\pi t) \le 2\pi.

Dấu bằng xảy ra khi cos⁡(4πt)=1\cos(4\pi t) = 1 (chẳng hạn t=0t = 0). Do đó vận tốc cực đại của hạt là:
vmax⁡=2π≈6,28 (cm/s).v_{\max} = 2\pi \approx 6{,}28\ (\text{cm/s}).

Đáp số

v(t)=2πcos⁡(4πt)v(t) = 2\pi\cos(4\pi t) cm/svmax⁡=2π≈6,28v_{\max} = 2\pi \approx 6,28 cm/s

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.