Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.39 trang 102 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương IV   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình chóp S.ABCDS.ABCD có đáy ABCDABCD là hình bình hành. Gọi MM, NN lần lượt là trung điểm của các cạnh SBSB, SDSD; KK là giao điểm của mặt phẳng (AMN)(AMN) và đường thẳng SCSC. Tỉ số SKSC\dfrac{SK}{SC} bằng

A. 12\dfrac{1}{2}.

B. 13\dfrac{1}{3}.

C. 14\dfrac{1}{4}.

D. 23\dfrac{2}{3}.

Lời giải

Dựng giao điểm KK và quy về mặt phẳng (SAC)(SAC).

Gọi OO là giao điểm hai đường chéo ACAC và BDBD của hình bình hành, suy ra OO là trung điểm của ACAC và của BDBD.

Xét tam giác SBDSBD: vì MM, NN lần lượt là trung điểm của SBSB, SDSD nên MNMN là đường trung bình, do đó MN∥BDMN \parallel BD. Gọi I=MN∩SOI = MN \cap SO. Trong tam giác SBDSBD, đường trung bình MNMN cắt trung tuyến SOSO tại trung điểm của nó, nên II là trung điểm của SOSO.

Tìm KK. Ta có:
- I∈MN⊂(AMN)I \in MN \subset (AMN) và I∈SO⊂(SAC)I \in SO \subset (SAC), lại có AA thuộc cả hai mặt phẳng, nên giao tuyến của (AMN)(AMN) và (SAC)(SAC) là đường thẳng AIAI.
- KK là giao điểm của (AMN)(AMN) với SCSC, mà SC⊂(SAC)SC \subset (SAC), nên K=AI∩SCK = AI \cap SC.

Tính tỉ số trong mặt phẳng (SAC)(SAC). Xét tam giác SACSAC với OO là trung điểm ACAC và II là trung điểm SOSO. Đường thẳng AIAI cắt SCSC tại KK.

Dùng định lí Menelaus cho tam giác SOCSOC với cát tuyến AA, II, KK (thẳng hàng):
ISIO⋅AOAC⋅KCKS=1.\dfrac{IS}{IO}\cdot\dfrac{AO}{AC}\cdot\dfrac{KC}{KS}=1.
Vì II là trung điểm SOSO nên ISIO=1\dfrac{IS}{IO}=1; vì OO là trung điểm ACAC nên AOAC=12\dfrac{AO}{AC}=\dfrac{1}{2}. Suy ra
1⋅12⋅KCKS=1⇒KCKS=2⇒SKSC=KSKS+KC=11+2=13.1\cdot\dfrac{1}{2}\cdot\dfrac{KC}{KS}=1 \Rightarrow \dfrac{KC}{KS}=2 \Rightarrow \dfrac{SK}{SC}=\dfrac{KS}{KS+KC}=\dfrac{1}{1+2}=\dfrac{1}{3}.

Kiểm tra lại. Chọn hệ trục trong mặt phẳng (SAC)(SAC): A(0;0)A(0;0), C(2;0)C(2;0), O(1;0)O(1;0), S(x0;y0)S(x_0;y_0) bất kì. Khi đó I(x0+12;y02)I\left(\dfrac{x_0+1}{2};\dfrac{y_0}{2}\right). Viết tham số đường SCSC: (x0+u(2−x0); y0(1−u))(x_0+u(2-x_0);\,y_0(1-u)) với u=SKSCu=\dfrac{SK}{SC}. Cho giao với AIAI ta được 1−u=2u1-u=2u, tức u=13u=\dfrac{1}{3}, đúng như trên.

Vậy SKSC=13\dfrac{SK}{SC}=\dfrac{1}{3}, chọn đáp án B.

Đáp số

B. 13\dfrac{1}{3}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.