Giải Bài 9.31 trang 98 SGK Toán 11
Đề bài
Đồ thị của hàm số ( là hằng số dương) là một đường hypebol. Chứng minh rằng tiếp tuyến tại một điểm bất kì của đường hypebol đó tạo với các trục toạ độ một tam giác có diện tích không đổi.
Lời giải
Phân tích. Hàm số () có đồ thị là một đường hypebol. Lấy một điểm bất kì trên đồ thị:
Ta sẽ viết phương trình tiếp tuyến tại , tìm giao điểm của tiếp tuyến với hai trục toạ độ, rồi tính diện tích tam giác tạo thành.
Bước 1. Tính đạo hàm và hệ số góc tiếp tuyến.
Với ta có
Hệ số góc của tiếp tuyến tại là
Bước 2. Viết phương trình tiếp tuyến tại .
Rút gọn:
Bước 3. Tìm giao điểm của với hai trục toạ độ.
- Giao với trục (cho ):
- Giao với trục (cho ):
(Vì và nên và , tức tiếp tuyến luôn cắt cả hai trục tại hai điểm khác gốc .)
Bước 4. Tính diện tích tam giác .
Tam giác vuông tại gốc toạ độ (hai cạnh , nằm trên hai trục vuông góc nhau), với
Do đó
Kết luận. Diện tích tam giác luôn bằng
không phụ thuộc vào vị trí điểm (tức không phụ thuộc ). Vậy tiếp tuyến tại một điểm bất kì của hypebol tạo với hai trục toạ độ một tam giác có diện tích không đổi (bằng ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.