Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Vận dụng 1 trang 106 SGK Toán 11

Bài 15. Giới hạn của dãy số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một quả bóng cao su được thả từ độ cao 5 m xuống một mặt sàn. Sau mỗi lần chạm sàn, quả bóng nảy lên độ cao bằng 23\dfrac{2}{3} độ cao trước đó. Giả sử rằng quả bóng luôn chuyển động vuông góc với mặt sàn và quá trình này tiếp diễn vô hạn lần. Giả sử unu_n là độ cao (tính bằng mét) của quả bóng sau lần nảy lên thứ nn. Chứng minh rằng dãy số (un)(u_n) có giới hạn là 0.

Lời giải

Thiết lập công thức của unu_n.

Quả bóng được thả từ độ cao 55 m. Vì sau mỗi lần chạm sàn quả bóng nảy lên độ cao bằng 23\dfrac{2}{3} độ cao trước đó nên:

- Sau lần nảy thứ nhất: u1=5⋅23u_1 = 5\cdot\dfrac{2}{3}.
- Sau lần nảy thứ hai: u2=u1⋅23=5⋅(23)2u_2 = u_1\cdot\dfrac{2}{3} = 5\cdot\left(\dfrac{2}{3}\right)^2.
- Tổng quát, sau lần nảy thứ nn: un=5⋅(23)nu_n = 5\cdot\left(\dfrac{2}{3}\right)^n.

Vậy (un)(u_n) là một cấp số nhân với số hạng đầu 5⋅23=1035\cdot\dfrac{2}{3}=\dfrac{10}{3} và công bội q=23q=\dfrac{2}{3}.

Tính giới hạn.

Ta có un=5⋅(23)nu_n = 5\cdot\left(\dfrac{2}{3}\right)^n.

Vì ∣23∣=23<1\left|\dfrac{2}{3}\right| = \dfrac{2}{3} < 1 nên theo kết quả đã biết lim⁡n→+∞(23)n=0\displaystyle\lim_{n\to+\infty}\left(\dfrac{2}{3}\right)^n = 0.

Do đó:
lim⁡n→+∞un=lim⁡n→+∞[5⋅(23)n]=5⋅lim⁡n→+∞(23)n=5⋅0=0.\lim_{n\to+\infty} u_n = \lim_{n\to+\infty}\left[5\cdot\left(\dfrac{2}{3}\right)^n\right] = 5\cdot\lim_{n\to+\infty}\left(\dfrac{2}{3}\right)^n = 5\cdot 0 = 0.

Vậy dãy số (un)(u_n) có giới hạn là 00 (đpcm).

Đáp số

đpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.