Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 5.17 trang 122 SGK Toán 11

Bài 17. Hàm số liên tục   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một bảng giá cước taxi được cho như sau:

| Giá mở cửa (0,5 km đầu) | Giá cước các km tiếp theo đến 30 km | Giá cước từ km thứ 31 |
| --- | --- | --- |
| 10 000 đồng | 13 500 đồng | 11 000 đồng |

a) Viết công thức hàm số mô tả số tiền khách phải trả theo quãng đường di chuyển.

b) Xét tính liên tục của hàm số ở câu a.

Lời giải

Gọi xx (km) là quãng đường khách di chuyển (x>0x>0) và f(x)f(x) (đồng) là số tiền khách phải trả.

a) Lập công thức hàm số

- Với 0<x≤0,50 < x \le 0{,}5: khách chỉ trả giá mở cửa, nên f(x)=10 000f(x) = 10\,000.

- Với 0,5<x≤300{,}5 < x \le 30: ngoài giá mở cửa, mỗi km vượt quá 0,50{,}5 km đầu tính 13 50013\,500 đồng, nên
f(x)=10 000+13 500 (x−0,5).f(x) = 10\,000 + 13\,500\,(x - 0{,}5).

- Với x>30x > 30: quãng đường từ 0,50{,}5 km đến 3030 km (dài 29,529{,}5 km) tính 13 50013\,500 đồng/km, phần vượt 3030 km tính 11 00011\,000 đồng/km. Số tiền đến đúng km thứ 3030 là
10 000+13 500⋅29,5=10 000+398 250=408 250 (đồng),10\,000 + 13\,500\cdot 29{,}5 = 10\,000 + 398\,250 = 408\,250 \text{ (đồng)},
nên
f(x)=408 250+11 000 (x−30).f(x) = 408\,250 + 11\,000\,(x - 30).

Vậy
f(x)={10 000nếu 0<x≤0,5,10 000+13 500 (x−0,5)nếu 0,5<x≤30,408 250+11 000 (x−30)nếu x>30.f(x) = \begin{cases} 10\,000 & \text{nếu } 0 < x \le 0{,}5, \\ 10\,000 + 13\,500\,(x - 0{,}5) & \text{nếu } 0{,}5 < x \le 30, \\ 408\,250 + 11\,000\,(x - 30) & \text{nếu } x > 30. \end{cases}

b) Xét tính liên tục của hàm số

Trên mỗi khoảng (0;0,5)(0; 0{,}5), (0,5;30)(0{,}5; 30) và (30;+∞)(30; +\infty), f(x)f(x) là hàm đa thức (hằng số hoặc bậc nhất) nên liên tục. Ta chỉ cần xét tại hai điểm nối x=0,5x = 0{,}5 và x=30x = 30.

*Tại x=0,5x = 0{,}5:*
f(0,5)=10 000.f(0{,}5) = 10\,000.
lim⁡x→0,5−f(x)=10 000.\lim_{x \to 0{,}5^-} f(x) = 10\,000.
lim⁡x→0,5+f(x)=10 000+13 500 (0,5−0,5)=10 000.\lim_{x \to 0{,}5^+} f(x) = 10\,000 + 13\,500\,(0{,}5 - 0{,}5) = 10\,000.
Vì lim⁡x→0,5−f(x)=lim⁡x→0,5+f(x)=f(0,5)=10 000\lim_{x \to 0{,}5^-} f(x) = \lim_{x \to 0{,}5^+} f(x) = f(0{,}5) = 10\,000 nên ff liên tục tại x=0,5x = 0{,}5.

*Tại x=30x = 30:*
f(30)=10 000+13 500 (30−0,5)=408 250.f(30) = 10\,000 + 13\,500\,(30 - 0{,}5) = 408\,250.
lim⁡x→30−f(x)=408 250.\lim_{x \to 30^-} f(x) = 408\,250.
lim⁡x→30+f(x)=408 250+11 000 (30−30)=408 250.\lim_{x \to 30^+} f(x) = 408\,250 + 11\,000\,(30 - 30) = 408\,250.
Vì lim⁡x→30−f(x)=lim⁡x→30+f(x)=f(30)=408 250\lim_{x \to 30^-} f(x) = \lim_{x \to 30^+} f(x) = f(30) = 408\,250 nên ff liên tục tại x=30x = 30.

Vậy hàm số f(x)f(x) liên tục trên toàn bộ khoảng (0;+∞)(0; +\infty).

Đáp số

f(x)={10 0000<x≤0,510 000+13 500(x−0,5)0,5<x≤30408 250+11 000(x−30)x>30f(x) = \begin{cases} 10\,000 & 0 < x \le 0{,}5 \\ 10\,000 + 13\,500(x - 0{,}5) & 0{,}5 < x \le 30 \\ 408\,250 + 11\,000(x - 30) & x > 30 \end{cases}Hàm số liên tục trên (0;+∞)(0; +\infty)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.