Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 5.34 trang 124 SGK Toán 11

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm các giá trị của aa để hàm số f(x)={x+1nếu x≤ax2nếu x>af(x) = \begin{cases} x + 1 & \text{nếu } x \leq a \\ x^2 & \text{nếu } x > a \end{cases} liên tục trên R\mathbb{R}.

Lời giải

Phân tích tính liên tục của hàm số.

Trên mỗi khoảng, ff cho bởi một đa thức nên liên tục:

- Với x<ax < a: f(x)=x+1f(x) = x + 1 là hàm đa thức, liên tục.
- Với x>ax > a: f(x)=x2f(x) = x^2 là hàm đa thức, liên tục.

Do đó ff liên tục trên R\mathbb{R} khi và chỉ khi ff liên tục tại điểm x=ax = a (điểm nối hai công thức).

Xét tính liên tục tại x=ax = a.

Theo định nghĩa (vì x≤ax \leq a dùng công thức x+1x+1):
f(a)=a+1.f(a) = a + 1.

Giới hạn bên trái (khi x→a−x \to a^- thì x≤ax \le a, dùng f(x)=x+1f(x) = x+1):
lim⁡x→a−f(x)=lim⁡x→a−(x+1)=a+1.\lim_{x \to a^-} f(x) = \lim_{x \to a^-} (x+1) = a + 1.

Giới hạn bên phải (khi x→a+x \to a^+ thì x>ax > a, dùng f(x)=x2f(x) = x^2):
lim⁡x→a+f(x)=lim⁡x→a+x2=a2.\lim_{x \to a^+} f(x) = \lim_{x \to a^+} x^2 = a^2.

Điều kiện liên tục. Hàm số liên tục tại x=ax = a khi và chỉ khi
lim⁡x→a−f(x)=lim⁡x→a+f(x)=f(a),\lim_{x \to a^-} f(x) = \lim_{x \to a^+} f(x) = f(a),
tức là
a+1=a2.a + 1 = a^2.

Giải phương trình:
a2−a−1=0⇒a=1±52.a^2 - a - 1 = 0 \quad \Rightarrow \quad a = \frac{1 \pm \sqrt{5}}{2}.

Kết luận. Với a=1+52a = \dfrac{1+\sqrt{5}}{2} hoặc a=1−52a = \dfrac{1-\sqrt{5}}{2} thì hàm số f(x)f(x) liên tục trên R\mathbb{R}.

*Kiểm tra:* Với hai giá trị này, tại x=ax=a ta có a+1=a2a+1 = a^2 nên giá trị hàm số và hai giới hạn một phía bằng nhau; ngoài điểm aa hàm luôn liên tục. Vậy ff liên tục trên toàn R\mathbb{R}.

Đáp số

a=1+52a = \dfrac{1+\sqrt{5}}{2} hoặc a=1−52a = \dfrac{1-\sqrt{5}}{2}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.