Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Vận dụng 2 trang 127 SGK Toán 11

Một số bài toán về tài chính (Mua trả góp)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một người trúng xổ số giải đặc biệt với trị giá 5 tỉ đồng và số tiền trúng thưởng sẽ được trả dần hằng năm, mỗi năm là 500 triệu đồng trong vòng 10 năm. Giá trị hiện tại của giải đặc biệt này là bao nhiêu? Giả sử rằng người đó có thể tìm được hình thức đầu tư với lãi suất 8% mỗi năm, tính lãi kép hằng năm.

Lời giải

Phân tích. Số tiền trúng thưởng được trả làm 10 đợt, mỗi đợt 500500 triệu đồng vào cuối mỗi năm, trong 10 năm. Muốn biết "giá trị hiện tại" của cả giải thưởng, ta quy từng khoản tiền nhận được trong tương lai về thời điểm hiện tại theo lãi suất đầu tư r=8%=0,08r = 8\% = 0{,}08/năm (lãi kép).

Giá trị hiện tại của một khoản tiền. Nếu sau nn năm ta nhận được AA (triệu đồng) thì để có số tiền đó, hiện nay chỉ cần gửi với lãi kép một khoản
Pn=A(1+r)n=500(1,08)n (triệu đồng).P_n = \dfrac{A}{(1+r)^n} = \dfrac{500}{(1{,}08)^n}\ \text{(triệu đồng)}.

Giá trị hiện tại của cả giải thưởng. Cộng giá trị hiện tại của 10 khoản chi trả (từ cuối năm 1 đến cuối năm 10):
P=5001,08+500(1,08)2+⋯+500(1,08)10.P = \dfrac{500}{1{,}08} + \dfrac{500}{(1{,}08)^2} + \cdots + \dfrac{500}{(1{,}08)^{10}}.

Đây là tổng của 1010 số hạng đầu của một cấp số nhân với
u1=5001,08,q=11,08.u_1 = \dfrac{500}{1{,}08}, \qquad q = \dfrac{1}{1{,}08}.

Áp dụng công thức S10=u1⋅1−q101−qS_{10} = u_1\cdot\dfrac{1-q^{10}}{1-q}:
P=5001,08⋅1−(11,08)10 1−11,08 =500⋅1−(1,08)−100,08.P = \dfrac{500}{1{,}08}\cdot\dfrac{1-\left(\dfrac{1}{1{,}08}\right)^{10}}{\,1-\dfrac{1}{1{,}08}\,} = 500\cdot\dfrac{1-(1{,}08)^{-10}}{0{,}08}.

Tính số. Ta có (1,08)10≈2,158925(1{,}08)^{10} \approx 2{,}158925 nên (1,08)−10≈0,463194(1{,}08)^{-10} \approx 0{,}463194. Do đó
P=500⋅1−0,4631940,08=500⋅0,5368060,08≈500⋅6,71008≈3355,04 (triệu đồng).P = 500\cdot\dfrac{1-0{,}463194}{0{,}08} = 500\cdot\dfrac{0{,}536806}{0{,}08} \approx 500\cdot 6{,}71008 \approx 3355{,}04\ \text{(triệu đồng)}.

Kiểm tra lại. Mỗi số hạng dương và giảm dần; tổng phải nhỏ hơn tổng danh nghĩa 10×500=500010\times 500 = 5000 triệu (đúng vì 3355<50003355 < 5000) và lớn hơn khoản lớn nhất 500/1,08≈463500/1{,}08\approx 463 triệu — hợp lí. Vậy giá trị hiện tại của giải đặc biệt chỉ khoảng 3,3553{,}355 tỉ đồng, nhỏ hơn hẳn 55 tỉ đồng danh nghĩa do ảnh hưởng của lãi suất.

Kết luận. Giá trị hiện tại của giải đặc biệt là P≈3355,04P \approx 3355{,}04 triệu đồng ≈3,355\approx 3{,}355 tỉ đồng.

Đáp số

≈ 3355,04 triệu đồng (≈ 3,355 tỉ đồng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.