Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 1.12 trang 19 SGK Toán 12

Bài 2. Giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của hàm số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của các hàm số sau:

a) y=2x3−6x+3y = 2x^3 - 6x + 3 trên đoạn [−1;2][-1; 2];

b) y=x4−3x2+2y = x^4 - 3x^2 + 2 trên đoạn [0;3][0; 3];

c) y=x−sin⁡2xy = x - \sin 2x trên đoạn [0;π][0; \pi];

d) y=(x2−x)exy = (x^2 - x)e^x trên đoạn [0;1][0; 1].

Lời giải

## a) y=2x3−6x+3y = 2x^3 - 6x + 3 trên đoạn [−1;2][-1;2]

Hàm số xác định và liên tục trên [−1;2][-1;2].

Ta có y′=6x2−6y' = 6x^2 - 6.

y′=0⇔x2=1⇔x=−1y' = 0 \Leftrightarrow x^2 = 1 \Leftrightarrow x = -1 hoặc x=1x = 1 (đều thuộc [−1;2][-1;2]).

Tính giá trị:
- y(−1)=2(−1)3−6(−1)+3=−2+6+3=7y(-1) = 2(-1)^3 - 6(-1) + 3 = -2 + 6 + 3 = 7
- y(1)=2−6+3=−1y(1) = 2 - 6 + 3 = -1
- y(2)=2⋅8−12+3=7y(2) = 2\cdot 8 - 12 + 3 = 7

Vậy max⁡[−1;2]y=7\max\limits_{[-1;2]} y = 7 (tại x=−1x = -1 và x=2x = 2); min⁡[−1;2]y=−1\min\limits_{[-1;2]} y = -1 (tại x=1x = 1).

##

b) y=x4−3x2+2y = x^4 - 3x^2 + 2 trên đoạn [0;3][0;3]

Hàm số liên tục trên [0;3][0;3].

Ta có y′=4x3−6x=2x(2x2−3)y' = 4x^3 - 6x = 2x(2x^2 - 3).

y′=0⇔x=0y' = 0 \Leftrightarrow x = 0 hoặc x2=32x^2 = \dfrac{3}{2}, tức x=62x = \dfrac{\sqrt 6}{2} (lấy nghiệm thuộc [0;3][0;3]).

Tính giá trị:
- y(0)=2y(0) = 2
- y(62)y\left(\dfrac{\sqrt 6}{2}\right): với x2=32x^2 = \dfrac{3}{2} thì y=(32)2−3⋅32+2=94−92+2=−14y = \left(\dfrac{3}{2}\right)^2 - 3\cdot\dfrac{3}{2} + 2 = \dfrac{9}{4} - \dfrac{9}{2} + 2 = -\dfrac{1}{4}
- y(3)=81−27+2=56y(3) = 81 - 27 + 2 = 56

Vậy max⁡[0;3]y=56\max\limits_{[0;3]} y = 56 (tại x=3x = 3); min⁡[0;3]y=−14\min\limits_{[0;3]} y = -\dfrac{1}{4} (tại x=62x = \dfrac{\sqrt 6}{2}).

##

c) y=x−sin⁡2xy = x - \sin 2x trên đoạn [0;π][0;\pi]

Hàm số liên tục trên [0;π][0;\pi].

Ta có y′=1−2cos⁡2xy' = 1 - 2\cos 2x.

y′=0⇔cos⁡2x=12y' = 0 \Leftrightarrow \cos 2x = \dfrac{1}{2}. Với 2x∈[0;2π]2x \in [0; 2\pi] ta được 2x=π32x = \dfrac{\pi}{3} hoặc 2x=5π32x = \dfrac{5\pi}{3}, tức x=π6x = \dfrac{\pi}{6} hoặc x=5π6x = \dfrac{5\pi}{6} (đều thuộc [0;π][0;\pi]).

Tính giá trị:
- y(0)=0y(0) = 0
- y(π6)=π6−sin⁡π3=π6−32≈−0,34y\left(\dfrac{\pi}{6}\right) = \dfrac{\pi}{6} - \sin\dfrac{\pi}{3} = \dfrac{\pi}{6} - \dfrac{\sqrt 3}{2} \approx -0{,}34
- y(5π6)=5π6−sin⁡5π3=5π6+32≈3,48y\left(\dfrac{5\pi}{6}\right) = \dfrac{5\pi}{6} - \sin\dfrac{5\pi}{3} = \dfrac{5\pi}{6} + \dfrac{\sqrt 3}{2} \approx 3{,}48
- y(π)=π−sin⁡2π=π≈3,14y(\pi) = \pi - \sin 2\pi = \pi \approx 3{,}14

So sánh các giá trị:

max⁡[0;π]y=5π6+32\max\limits_{[0;\pi]} y = \dfrac{5\pi}{6} + \dfrac{\sqrt 3}{2} (tại x=5π6x = \dfrac{5\pi}{6}); min⁡[0;π]y=π6−32\min\limits_{[0;\pi]} y = \dfrac{\pi}{6} - \dfrac{\sqrt 3}{2} (tại x=π6x = \dfrac{\pi}{6}).

##

d) y=(x2−x)exy = (x^2 - x)e^x trên đoạn [0;1][0;1]

Hàm số liên tục trên [0;1][0;1].

Ta có y′=(2x−1)ex+(x2−x)ex=ex(x2+x−1)y' = (2x - 1)e^x + (x^2 - x)e^x = e^x\left(x^2 + x - 1\right).

Vì ex>0e^x > 0 nên y′=0⇔x2+x−1=0⇔x=−1+52y' = 0 \Leftrightarrow x^2 + x - 1 = 0 \Leftrightarrow x = \dfrac{-1 + \sqrt 5}{2} (nhận, thuộc [0;1][0;1]) hoặc x=−1−52x = \dfrac{-1 - \sqrt 5}{2} (loại).

Tính giá trị:
- y(0)=0y(0) = 0
- y(1)=(1−1)e=0y(1) = (1 - 1)e = 0
- y(5−12)y\left(\dfrac{\sqrt 5 - 1}{2}\right): đặt x=5−12x = \dfrac{\sqrt 5 - 1}{2}, do x2=1−xx^2 = 1 - x nên x2−x=1−2x=2−5x^2 - x = 1 - 2x = 2 - \sqrt 5. Suy ra y=(2−5) e5−12≈−0,44y = (2 - \sqrt 5)\,e^{\frac{\sqrt 5 - 1}{2}} \approx -0{,}44

Vậy max⁡[0;1]y=0\max\limits_{[0;1]} y = 0 (tại x=0x = 0 và x=1x = 1); min⁡[0;1]y=(2−5) e5−12≈−0,44\min\limits_{[0;1]} y = (2 - \sqrt 5)\,e^{\frac{\sqrt 5 - 1}{2}} \approx -0{,}44 (tại x=5−12x = \dfrac{\sqrt 5 - 1}{2}).

Đáp số

GTLN = 7 (tại x = -1 và x = 2); GTNN = -1 (tại x = 1)GTLN = 56 (tại x = 3); GTNN = -0,25 (tại x = √6/2)GTLN = 5π/6 + √3/2 ≈ 3,48 (tại x = 5π/6); GTNN = π/6 - √3/2 ≈ -0,34 (tại x = π/6)GTLN = 0 (tại x = 0 và x = 1); GTNN = (2 - √5)·e^((√5-1)/2) ≈ -0,44 (tại x = (√5-1)/2)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.