Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Hoạt động 2 trang 21 SGK Toán 12

Bài 3. Đường tiệm cận của đồ thị hàm số   Đã kiểm

Đề bài

Nhận biết đường tiệm cận đứng
Cho hàm số y=f(x)=xx−1y = f(x) = \dfrac{x}{x-1} có đồ thị (C)(C). Với x>1x > 1, xét điểm M(x;f(x))M(x; f(x)) thuộc (C)(C). Gọi HH là hình chiếu vuông góc của MM trên đường thẳng x=1x = 1 (H.1.22).

a) Tính khoảng cách MHMH.

b) Khi MM thay đổi trên (C)(C) sao cho khoảng cách MHMH dần đến 0, có nhận xét gì về tung độ của điểm MM?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 21 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.22: Hệ trục toạ độ Oxy. Đường thẳng đứng x=1x = 1. Đồ thị (C)(C) của hàm số y=xx−1y = \dfrac{x}{x-1} gồm hai nhánh: nhánh bên phải nằm phía trên, đi xuống từ trên gần đường thẳng x=1x=1 về phía bên phải; nhánh bên trái nằm phía dưới bên trái gốc O. Điểm MM nằm trên nhánh phải của (C)(C) với hoành độ x>1x > 1, HH là hình chiếu của MM lên đường thẳng x=1x=1 (nằm ngang cùng tung độ với MM); đoạn MHMH nằm ngang.

Lời giải

a) Điểm MM thuộc (C)(C) với x>1x>1 có toạ độ M(x;xx−1)M\left(x;\dfrac{x}{x-1}\right). Hình chiếu vuông góc HH của MM lên đường thẳng x=1x=1 có cùng tung độ với MM, hoành độ bằng 11, nên H(1;xx−1)H\left(1;\dfrac{x}{x-1}\right). Đoạn MHMH nằm ngang nên:
MH=∣x−1∣=x−1(vì x>1).MH=|x-1|=x-1\quad(\text{vì }x>1).

b) Khi MH→0MH\to 0 tức x−1→0+x-1\to 0^+, hay x→1+x\to 1^+ (điểm MM tiến gần đường thẳng x=1x=1 từ bên phải). Tung độ của MM là y=xx−1y=\dfrac{x}{x-1}. Khi x→1+x\to 1^+: tử số x→1>0x\to 1>0, mẫu số x−1→0+x-1\to 0^+, nên
y=xx−1→+∞.y=\dfrac{x}{x-1}\to +\infty.
Vậy khi MM càng gần đường thẳng x=1x=1 thì tung độ của MM tăng vô hạn (y→+∞y\to+\infty). Đường thẳng x=1x=1 là tiệm cận đứng của (C)(C).

Đáp số

MH=x−1MH = x - 1Khi MH→0MH \to 0 thì x→1+x \to 1^+, tung độ y=xx−1→+∞y=\dfrac{x}{x-1}\to +\infty; đường thẳng x=1x=1 là tiệm cận đứng của (C)(C)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.