Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 1.42 trang 44 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương I   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm các tiệm cận của đồ thị các hàm số sau:

a) y=3x−2x+1y = \dfrac{3x-2}{x+1};

b) y=x2+2x−12x−1y = \dfrac{x^2+2x-1}{2x-1}.

Lời giải

a) y=3x−2x+1y = \dfrac{3x-2}{x+1}

Tập xác định: D=R∖{−1}D = \mathbb{R}\setminus\{-1\}.

*Tiệm cận đứng:* Ta có
lim⁡x→(−1)−y=lim⁡x→(−1)−3x−2x+1=+∞,lim⁡x→(−1)+y=−∞.\lim_{x\to(-1)^-} y = \lim_{x\to(-1)^-}\frac{3x-2}{x+1} = +\infty,\qquad \lim_{x\to(-1)^+} y = -\infty.
Vậy đường thẳng x=−1x=-1 là tiệm cận đứng của đồ thị.

*Tiệm cận ngang:* Ta có
lim⁡x→±∞y=lim⁡x→±∞3x−2x+1=lim⁡x→±∞3−2x1+1x=3.\lim_{x\to\pm\infty} y = \lim_{x\to\pm\infty}\frac{3x-2}{x+1} = \lim_{x\to\pm\infty}\frac{3-\frac{2}{x}}{1+\frac{1}{x}} = 3.
Vậy đường thẳng y=3y=3 là tiệm cận ngang của đồ thị.

b) y=x2+2x−12x−1y = \dfrac{x^2+2x-1}{2x-1}

Tập xác định: D=R∖{12}D = \mathbb{R}\setminus\left\{\dfrac12\right\}.

Thực hiện phép chia đa thức, ta viết lại hàm số dưới dạng:
y=x2+2x−12x−1=12x+54+14(2x−1).y = \frac{x^2+2x-1}{2x-1} = \frac{1}{2}x + \frac{5}{4} + \frac{1}{4(2x-1)}.

*Tiệm cận đứng:* Ta có
lim⁡x→(12)−y=−∞,lim⁡x→(12)+y=+∞.\lim_{x\to(\frac12)^-} y = -\infty,\qquad \lim_{x\to(\frac12)^+} y = +\infty.
Vậy đường thẳng x=12x=\dfrac12 là tiệm cận đứng của đồ thị.

*Tiệm cận xiên:* Vì
lim⁡x→±∞[ y−(12x+54)]=lim⁡x→±∞14(2x−1)=0,\lim_{x\to\pm\infty}\left[\,y - \left(\frac{1}{2}x+\frac{5}{4}\right)\right] = \lim_{x\to\pm\infty}\frac{1}{4(2x-1)} = 0,
nên đường thẳng y=12x+54y=\dfrac{1}{2}x+\dfrac{5}{4} là tiệm cận xiên của đồ thị.

Đồ thị không có tiệm cận ngang (vì bậc tử lớn hơn bậc mẫu).

Đáp số

Tiệm cận đứng x=−1x=-1; tiệm cận ngang y=3y=3Tiệm cận đứng x=0,5x=0,5; tiệm cận xiên y=0,5x+1,25y=0,5x+1,25

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.