Sách giáo khoa Toán 12 Tập một

Giải Bài 2.21 trang 72 SGK Toán 12

Bài 6. Vectơ trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho ba điểm M(−4;3;3)M(-4; 3; 3), N(4;−4;2)N(4; -4; 2) và P(3;6;−1)P(3; 6; -1).

a) Tìm toạ độ của các vectơ MN→\overrightarrow{MN}, MP→\overrightarrow{MP}, từ đó chứng minh rằng ba điểm MM, NN, PP không thẳng hàng.

b) Tìm toạ độ của vectơ NM→+NP→\overrightarrow{NM} + \overrightarrow{NP}, từ đó suy ra toạ độ của điểm QQ sao cho tứ giác MNPQMNPQ là hình bình hành.

c) Tính chu vi của hình bình hành MNPQMNPQ.

Lời giải

## a) Toạ độ MN→\overrightarrow{MN}, MP→\overrightarrow{MP} và chứng minh MM, NN, PP không thẳng hàng

Ta có:

MN→=(4−(−4); −4−3; 2−3)=(8;−7;−1).\overrightarrow{MN} = (4-(-4);\, -4-3;\, 2-3) = (8; -7; -1).

MP→=(3−(−4); 6−3; −1−3)=(7;3;−4).\overrightarrow{MP} = (3-(-4);\, 6-3;\, -1-3) = (7; 3; -4).

Ba điểm MM, NN, PP thẳng hàng khi và chỉ khi hai vectơ MN→\overrightarrow{MN} và MP→\overrightarrow{MP} cùng phương, tức là các toạ độ tương ứng tỉ lệ với nhau.

Xét: 87≠−73\dfrac{8}{7} \ne \dfrac{-7}{3} nên MN→\overrightarrow{MN} và MP→\overrightarrow{MP} không cùng phương.

Vậy ba điểm MM, NN, PP không thẳng hàng (đpcm).

##

b) Toạ độ NM→+NP→\overrightarrow{NM} + \overrightarrow{NP} và tìm điểm QQ

Ta có:

NM→=(−4−4; 3−(−4); 3−2)=(−8;7;1),\overrightarrow{NM} = (-4-4;\, 3-(-4);\, 3-2) = (-8; 7; 1),

NP→=(3−4; 6−(−4); −1−2)=(−1;10;−3).\overrightarrow{NP} = (3-4;\, 6-(-4);\, -1-2) = (-1; 10; -3).

Do đó:

NM→+NP→=(−8+(−1); 7+10; 1+(−3))=(−9;17;−2).\overrightarrow{NM} + \overrightarrow{NP} = (-8+(-1);\, 7+10;\, 1+(-3)) = (-9; 17; -2).

Tứ giác MNPQMNPQ là hình bình hành khi và chỉ khi MM, NN, PP không thẳng hàng (đã có ở câu a) và NM→+NP→=NQ→\overrightarrow{NM} + \overrightarrow{NP} = \overrightarrow{NQ} (quy tắc hình bình hành: từ đỉnh NN, hai cạnh NMNM và NPNP có tổng bằng đường chéo NQNQ).

Suy ra NQ→=(−9;17;−2)\overrightarrow{NQ} = (-9; 17; -2). Gọi Q(x;y;z)Q(x; y; z), ta có:

NQ→=(x−4; y+4; z−2)=(−9;17;−2)\overrightarrow{NQ} = (x-4;\, y+4;\, z-2) = (-9; 17; -2)

⇒{x−4=−9y+4=17z−2=−2⇒{x=−5y=13z=0\Rightarrow \begin{cases} x-4 = -9 \\ y+4 = 17 \\ z-2 = -2 \end{cases} \Rightarrow \begin{cases} x = -5 \\ y = 13 \\ z = 0 \end{cases}

Vậy Q(−5;13;0)Q(-5; 13; 0).

*(Kiểm tra: QP→=(3−(−5); 6−13; −1−0)=(8;−7;−1)=MN→\overrightarrow{QP} = (3-(-5);\, 6-13;\, -1-0) = (8; -7; -1) = \overrightarrow{MN}, đúng là hình bình hành.)*

##

c) Chu vi hình bình hành MNPQMNPQ

Độ dài hai cạnh kề:

MN=∣MN→∣=82+(−7)2+(−1)2=64+49+1=114,MN = |\overrightarrow{MN}| = \sqrt{8^2 + (-7)^2 + (-1)^2} = \sqrt{64+49+1} = \sqrt{114},

NP=∣NP→∣=(−1)2+102+(−3)2=1+100+9=110.NP = |\overrightarrow{NP}| = \sqrt{(-1)^2 + 10^2 + (-3)^2} = \sqrt{1+100+9} = \sqrt{110}.

Chu vi hình bình hành:

C=2(MN+NP)=2(114+110)≈42,33.C = 2(MN + NP) = 2\left(\sqrt{114} + \sqrt{110}\right) \approx 42{,}33.

Đáp số

MN→=(8;−7;−1)\overrightarrow{MN}=(8;-7;-1), MP→=(7;3;−4)\overrightarrow{MP}=(7;3;-4); đpcmNM→+NP→=(−9;17;−2)\overrightarrow{NM}+\overrightarrow{NP}=(-9;17;-2); Q(−5;13;0)Q(-5;13;0)C=2(114+110)≈42,33C=2(\sqrt{114}+\sqrt{110})\approx 42{,}33

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.