Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Hoạt động 2 trang 30 SGK Toán 12

Bài 14. Phương trình mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm một vectơ vuông góc với hai vectơ cho trước

Trong không gian OxyzOxyz, cho hai vectơ u⃗=(a;b;c)\vec{u} = (a; b; c) và v⃗=(a′;b′;c′)\vec{v} = (a'; b'; c').

a) Vectơ n⃗=(bc′−b′c;ca′−c′a;ab′−a′b)\vec{n} = (bc' - b'c; ca' - c'a; ab' - a'b) có vuông góc với cả hai vectơ u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v} hay không?

b) n⃗=0⃗\vec{n} = \vec{0} khi và chỉ khi u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v} có mối quan hệ gì?

Lời giải

a) Ta xét tích vô hướng của n⃗\vec{n} với từng vectơ.

Với u⃗=(a;b;c)\vec{u} = (a; b; c):
n⃗⋅u⃗=a(bc′−b′c)+b(ca′−c′a)+c(ab′−a′b)\vec{n} \cdot \vec{u} = a(bc' - b'c) + b(ca' - c'a) + c(ab' - a'b)
=abc′−ab′c+a′bc−abc′+ab′c−a′bc=0.= abc' - ab'c + a'bc - abc' + ab'c - a'bc = 0.

Với v⃗=(a′;b′;c′)\vec{v} = (a'; b'; c'):
n⃗⋅v⃗=a′(bc′−b′c)+b′(ca′−c′a)+c′(ab′−a′b)\vec{n} \cdot \vec{v} = a'(bc' - b'c) + b'(ca' - c'a) + c'(ab' - a'b)
=a′bc′−a′b′c+a′b′c−ab′c′+ab′c′−a′bc′=0.= a'bc' - a'b'c + a'b'c - ab'c' + ab'c' - a'bc' = 0.

Vì n⃗⋅u⃗=0\vec{n} \cdot \vec{u} = 0 và n⃗⋅v⃗=0\vec{n} \cdot \vec{v} = 0 nên n⃗\vec{n} vuông góc với cả hai vectơ u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v}.

b) Ta có n⃗=0⃗\vec{n} = \vec{0} khi và chỉ khi cả ba tọa độ của nó bằng 00:
bc′−b′c=0,ca′−c′a=0,ab′−a′b=0.bc' - b'c = 0,\quad ca' - c'a = 0,\quad ab' - a'b = 0.

Ba đẳng thức này viết lại thành:
bc′=b′c,ca′=c′a,ab′=a′b,bc' = b'c,\quad ca' = c'a,\quad ab' = a'b,
tức là các cặp tọa độ tương ứng của u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v} tỉ lệ với nhau. Điều này xảy ra khi và chỉ khi hai vectơ u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v} cùng phương (một trong hai vectơ bằng 0⃗\vec{0}, hoặc tồn tại số kk sao cho v⃗=ku⃗\vec{v} = k\vec{u}).

Đáp số

đpcm (n⃗⊥u⃗\vec{n} \perp \vec{u} và n⃗⊥v⃗\vec{n} \perp \vec{v})u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v} cùng phương

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.