Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Vận dụng 5 trang 39 SGK Toán 12

Bài 14. Phương trình mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

(H.5.14) Góc quan sát ngang của một camera là 115°115°. Trong không gian OxyzOxyz, camera được đặt tại điểm C(1;2;4)C(1; 2; 4) và chiếu thẳng về phía mặt phẳng (P):x+2y+2z+3=0(P): x + 2y + 2z + 3 = 0. Hỏi vùng quan sát được trên mặt phẳng (P)(P) của camera là hình tròn có bán kính bằng bao nhiêu? (Làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất.)

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 39 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.14: Một camera gắn trên trần, chiếu xuống mặt phẳng (P)(P) nằm ngang bên dưới. Góc mở của chùm tia quan sát từ camera là 115°115°. Vùng giao của chùm nón quan sát với mặt phẳng (P)(P) là một hình tròn (biểu diễn bằng hình elip do phối cảnh).

Lời giải

Bước 1. Tính khoảng cách từ camera đến mặt phẳng (P)(P).

Camera đặt tại C(1;2;4)C(1;2;4) và chiếu *thẳng* về phía (P)(P), nghĩa là trục của chùm nón quan sát vuông góc với (P)(P). Chân đường vuông góc hạ từ CC xuống (P)(P) là tâm của vùng quan sát (hình tròn).

Khoảng cách từ CC đến (P):x+2y+2z+3=0(P): x + 2y + 2z + 3 = 0 là
d=d(C,(P))=∣1+2⋅2+2⋅4+3∣12+22+22=∣1+4+8+3∣9=163.d = d\big(C,(P)\big) = \dfrac{|1 + 2\cdot 2 + 2\cdot 4 + 3|}{\sqrt{1^2 + 2^2 + 2^2}} = \dfrac{|1 + 4 + 8 + 3|}{\sqrt{9}} = \dfrac{16}{3}.

Bước 2. Lập hệ thức tính bán kính.

Góc quan sát ngang (góc mở của chùm nón) là 115∘115^\circ, nên góc giữa trục nón và tia biên (nửa góc mở) là
α=115∘2=57,5∘.\alpha = \dfrac{115^\circ}{2} = 57{,}5^\circ.

Gọi HH là tâm hình tròn quan sát, MM là một điểm trên đường tròn biên. Vì CH⊥(P)CH \perp (P) nên tam giác CHMCHM vuông tại HH, có CH=d=163CH = d = \dfrac{16}{3} và HCM^=α=57,5∘\widehat{HCM} = \alpha = 57{,}5^\circ. Bán kính vùng quan sát là
R=HM=CH⋅tan⁡α=163⋅tan⁡57,5∘.R = HM = CH \cdot \tan\alpha = \dfrac{16}{3}\cdot \tan 57{,}5^\circ.

Bước 3. Tính và làm tròn.

R=163⋅tan⁡57,5∘≈5,333⋅1,5697≈8,37.R = \dfrac{16}{3}\cdot \tan 57{,}5^\circ \approx 5{,}333 \cdot 1{,}5697 \approx 8{,}37.

Vậy bán kính vùng quan sát trên (P)(P) là R≈8,4R \approx 8{,}4.

Đáp số

R ≈ 8,4

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.