Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Hoạt động 5 trang 45 SGK Toán 12

Bài 15. Phương trình đường thẳng trong không gian   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm điều kiện để hai đường thẳng vuông góc với nhau
Trong không gian OxyzOxyz, cho hai đường thẳng Δ1\Delta_1, Δ2\Delta_2 tương ứng có vectơ chỉ phương u1⃗=(a1;b1;c1)\vec{u_1} = (a_1; b_1; c_1), u2⃗=(a2;b2;c2)\vec{u_2} = (a_2; b_2; c_2).

a) Hai đường thẳng Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 vuông góc với nhau khi và chỉ khi hai giá của u1⃗\vec{u_1}, u2⃗\vec{u_2} có mối quan hệ gì?

b) Tìm điều kiện đối với u1⃗\vec{u_1}, u2⃗\vec{u_2} để Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 vuông góc với nhau.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 45 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 5.28: Đường thẳng Δ1\Delta_1 nằm gần ngang, có vectơ chỉ phương u1⃗\vec{u_1} hướng sang phải. Đường thẳng Δ2\Delta_2 thẳng đứng phía trên, có vectơ chỉ phương u2⃗\vec{u_2} hướng lên. Hai đường thẳng minh họa quan hệ vuông góc.

Lời giải

a) Vectơ chỉ phương u1⃗\vec{u_1} nằm trên (hoặc song song với) đường thẳng Δ1\Delta_1, vectơ chỉ phương u2⃗\vec{u_2} nằm trên (hoặc song song với) đường thẳng Δ2\Delta_2. Do đó hai đường thẳng Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 vuông góc với nhau khi và chỉ khi giá của u1⃗\vec{u_1} vuông góc với giá của u2⃗\vec{u_2}, tức là hai vectơ chỉ phương u1⃗\vec{u_1} và u2⃗\vec{u_2} vuông góc với nhau.

b) Từ kết quả câu a), Δ1⊥Δ2\Delta_1 \perp \Delta_2 khi và chỉ khi u1⃗⊥u2⃗\vec{u_1} \perp \vec{u_2}, tức là tích vô hướng của chúng bằng 00:

u1⃗⋅u2⃗=0.\vec{u_1} \cdot \vec{u_2} = 0.

Với u1⃗=(a1;b1;c1)\vec{u_1} = (a_1; b_1; c_1) và u2⃗=(a2;b2;c2)\vec{u_2} = (a_2; b_2; c_2), ta có biểu thức tọa độ của tích vô hướng:

u1⃗⋅u2⃗=a1a2+b1b2+c1c2.\vec{u_1} \cdot \vec{u_2} = a_1 a_2 + b_1 b_2 + c_1 c_2.

Vậy điều kiện để Δ1\Delta_1 và Δ2\Delta_2 vuông góc với nhau là:

a1a2+b1b2+c1c2=0.a_1 a_2 + b_1 b_2 + c_1 c_2 = 0.

Đáp số

Giá của u1⃗\vec{u_1} vuông góc với giá của u2⃗\vec{u_2} (tức u1⃗⊥u2⃗\vec{u_1} \perp \vec{u_2})u1⃗⋅u2⃗=0⇔a1a2+b1b2+c1c2=0\vec{u_1} \cdot \vec{u_2} = 0 \Leftrightarrow a_1a_2 + b_1b_2 + c_1c_2 = 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.