Giải Hoạt động 6 trang 46 SGK Toán 12
Đề bài
Xác định vị trí tương đối giữa hai đường thẳng
Trong không gian , cho hai đường thẳng lần lượt đi qua các điểm , và tương ứng có vectơ chỉ phương , (H.5.29).
a) Tìm điều kiện đối với và để và song song hoặc trùng nhau.
b) Giả sử và thì và có cắt nhau hay không?
c) Giả sử thì và có chéo nhau hay không?
Hình 5.29: Hai đường thẳng trong không gian. Đường thẳng đi qua điểm với vectơ chỉ phương hướng về phía trên bên phải. Đường thẳng đi qua điểm với vectơ chỉ phương hướng về bên phải. Điểm và được nối bởi một đoạn thẳng (đường chéo). Hai đường thẳng chéo nhau.
Lời giải
a) Điều kiện để song song hoặc trùng với .
Đường thẳng có vectơ chỉ phương , đường thẳng có vectơ chỉ phương .
Hai đường thẳng và song song hoặc trùng nhau khi và chỉ khi hai giá của chúng cùng phương, tức là hai vectơ chỉ phương và cùng phương:
Để phân biệt hai trường hợp, ta xét thêm điểm :
- Nếu cùng phương và (tức không cùng phương với ) thì .
- Nếu cùng phương và (tức cùng phương với ) thì .
b) Trường hợp và .
Vì nên và không cùng phương, do đó và không song song và không trùng nhau. Vậy chúng chỉ có thể cắt nhau hoặc chéo nhau.
Điều kiện cho thấy ba vectơ đồng phẳng (tích hỗn tạp bằng ). Khi đó hai đường thẳng (qua , phương ) và (qua , phương ) cùng nằm trong một mặt phẳng. Hai đường thẳng cùng nằm trong một mặt phẳng mà không song song thì phải cắt nhau.
Vậy trong trường hợp này và cắt nhau.
c) Trường hợp .
Vì nên trước hết , suy ra không cùng phương: hai đường thẳng không song song, không trùng nhau.
Mặt khác, tích hỗn tạp khác chứng tỏ ba vectơ không đồng phẳng, nên hai đường thẳng và không cùng nằm trong một mặt phẳng, do đó chúng không thể cắt nhau.
Vậy và chéo nhau.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.