Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.25 trang 59 SGK Toán 12

Bài 17. Phương trình mặt cầu   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho mặt cầu (S)(S) có phương trình (x−12)2+(y+1)2+z2=9\left(x-\dfrac{1}{2}\right)^2+(y+1)^2+z^2=9. Xác định tâm và bán kính của (S)(S).

Lời giải

Phương trình mặt cầu (S)(S) có dạng chính tắc:

(x−12)2+(y+1)2+z2=9.\left(x-\dfrac{1}{2}\right)^2+(y+1)^2+z^2=9.

So sánh với phương trình mặt cầu tâm I(a;b;c)I(a;b;c) bán kính RR:

(x−a)2+(y−b)2+(z−c)2=R2.(x-a)^2+(y-b)^2+(z-c)^2=R^2.

Tâm: Ta có
a=12,b=−1 (vì y+1=y−(−1)),c=0.a=\dfrac{1}{2},\quad b=-1\ (\text{vì } y+1=y-(-1)),\quad c=0.

Vậy tâm I(12;−1;0)I\left(\dfrac{1}{2};-1;0\right).

Bán kính: Ta có R2=9R^2=9 nên
R=9=3.R=\sqrt{9}=3.

Kiểm tra: Thay tâm và bán kính vào dạng chuẩn:
(x−12)2+(y−(−1))2+(z−0)2=32,\left(x-\dfrac{1}{2}\right)^2+(y-(-1))^2+(z-0)^2=3^2,
tức (x−12)2+(y+1)2+z2=9\left(x-\dfrac{1}{2}\right)^2+(y+1)^2+z^2=9, đúng bằng phương trình đã cho.

Vậy mặt cầu (S)(S) có tâm I(12;−1;0)I\left(\dfrac{1}{2};-1;0\right) và bán kính R=3R=3.

Đáp số

Tâm I(12;−1;0)I\left(\dfrac{1}{2};-1;0\right), bán kính R=3R=3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.