Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.40 trang 62 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho ba điểm A(1;0;−1)A(1;0;-1), B(0;1;2)B(0;1;2), C(−1;−2;3)C(-1;-2;3).

a) Viết phương trình mặt phẳng (ABC)(ABC).

b) Viết phương trình đường thẳng ACAC.

c) Viết phương trình mặt cầu đường kính ACAC.

d) Viết phương trình mặt cầu có tâm AA và đi qua BB.

Lời giải

a) Viết phương trình mặt phẳng (ABC)(ABC).

Ta có hai vectơ:
AB⃗=(−1;1;3),AC⃗=(−2;−2;4).\vec{AB} = (-1;1;3), \quad \vec{AC} = (-2;-2;4).

Mặt phẳng (ABC)(ABC) có một vectơ pháp tuyến là:
n⃗=[AB⃗,AC⃗]=(1⋅4−3⋅(−2); 3⋅(−2)−(−1)⋅4; (−1)⋅(−2)−1⋅(−2))=(10;−2;4).\vec{n} = \left[\vec{AB}, \vec{AC}\right] = \big(1\cdot4 - 3\cdot(-2);\ 3\cdot(-2) - (-1)\cdot4;\ (-1)\cdot(-2) - 1\cdot(-2)\big) = (10; -2; 4).

Chọn n⃗=(5;−1;2)\vec{n} = (5; -1; 2) (chia cho 22). Mặt phẳng đi qua A(1;0;−1)A(1;0;-1):
5(x−1)−1(y−0)+2(z+1)=0  ⟺  5x−y+2z−3=0.5(x-1) - 1(y-0) + 2(z+1) = 0 \iff 5x - y + 2z - 3 = 0.

*Kiểm tra:* BB: 0−1+4−3=00-1+4-3=0 ✓; CC: −5+2+6−3=0-5+2+6-3=0 ✓.

b) Viết phương trình đường thẳng ACAC.

Đường thẳng ACAC đi qua A(1;0;−1)A(1;0;-1) và nhận AC⃗=(−2;−2;4)\vec{AC}=(-2;-2;4) làm vectơ chỉ phương. Chọn vectơ chỉ phương u⃗=(1;1;−2)\vec{u}=(1;1;-2).

Phương trình tham số:
{x=1+ty=tz=−1−2t(t∈R).\begin{cases} x = 1 + t \\ y = t \\ z = -1 - 2t \end{cases} \quad (t \in \mathbb{R}).

c) Viết phương trình mặt cầu đường kính ACAC.

Tâm II là trung điểm của ACAC:
I=(1+(−1)2;0+(−2)2;−1+32)=(0;−1;1).I = \left(\frac{1+(-1)}{2}; \frac{0+(-2)}{2}; \frac{-1+3}{2}\right) = (0; -1; 1).

Bán kính R=AC2R = \dfrac{AC}{2}. Ta có AC=(−2)2+(−2)2+42=24=26AC = \sqrt{(-2)^2+(-2)^2+4^2} = \sqrt{24} = 2\sqrt6, nên R=6R = \sqrt6, suy ra R2=6R^2 = 6.

Phương trình mặt cầu:
x2+(y+1)2+(z−1)2=6.x^2 + (y+1)^2 + (z-1)^2 = 6.

d) Viết phương trình mặt cầu tâm AA và đi qua BB.

Bán kính R=AB=(−1)2+12+32=11R = AB = \sqrt{(-1)^2 + 1^2 + 3^2} = \sqrt{11}, nên R2=11R^2 = 11.

Mặt cầu tâm A(1;0;−1)A(1;0;-1):
(x−1)2+y2+(z+1)2=11.(x-1)^2 + y^2 + (z+1)^2 = 11.

Đáp số

5x−y+2z−3=05x - y + 2z - 3 = 0x=1+t, y=t, z=−1−2tx = 1+t,\ y = t,\ z = -1-2tx2+(y+1)2+(z−1)2=6x^2 + (y+1)^2 + (z-1)^2 = 6(x−1)2+y2+(z+1)2=11(x-1)^2 + y^2 + (z+1)^2 = 11

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.