Sách giáo khoa Toán 12 Tập hai

Giải Bài 5.43 trang 62 SGK Toán 12

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong không gian OxyzOxyz, cho điểm A(1;0;2)A(1;0;2) và hai đường thẳng d:x1=y−12=z2d:\dfrac{x}{1}=\dfrac{y-1}{2}=\dfrac{z}{2}, d′:x+12=y+22=z−3−1d':\dfrac{x+1}{2}=\dfrac{y+2}{2}=\dfrac{z-3}{-1}.

a) Xét vị trí tương đối của hai đường thẳng dd và d′d'.

b) Viết phương trình đường thẳng Δ\Delta đi qua AA và song song với đường thẳng dd.

c) Viết phương trình mặt phẳng (P)(P) chứa AA và dd.

d) Tìm giao điểm của đường thẳng dd với mặt phẳng (Oxz)(Oxz).

Lời giải

a) Vị trí tương đối của dd và d′d'

Đường thẳng dd đi qua M(0;1;0)M(0;1;0) và có vectơ chỉ phương u⃗=(1;2;2)\vec{u}=(1;2;2).

Đường thẳng d′d' đi qua N(−1;−2;3)N(-1;-2;3) và có vectơ chỉ phương v⃗=(2;2;−1)\vec{v}=(2;2;-1).

Vì 12≠22\dfrac{1}{2}\ne\dfrac{2}{2} nên u⃗\vec{u} và v⃗\vec{v} không cùng phương, do đó dd và d′d' cắt nhau hoặc chéo nhau.

Ta có MN⃗=(−1;−3;3)\vec{MN}=(-1;-3;3) và
[u⃗,v⃗]=(∣222−1∣;∣21−12∣;∣1222∣)=(−6; 5; −2).[\vec{u},\vec{v}]=\left(\begin{vmatrix}2&2\\2&-1\end{vmatrix};\begin{vmatrix}2&1\\-1&2\end{vmatrix};\begin{vmatrix}1&2\\2&2\end{vmatrix}\right)=(-6;\,5;\,-2).

Xét tích hỗn tạp:
[u⃗,v⃗]⋅MN⃗=(−6)(−1)+5⋅(−3)+(−2)⋅3=6−15−6=−15≠0.[\vec{u},\vec{v}]\cdot\vec{MN}=(-6)(-1)+5\cdot(-3)+(-2)\cdot 3=6-15-6=-15\ne 0.

Vậy dd và d′d' chéo nhau.

b) Phương trình đường thẳng Δ\Delta qua AA và song song với dd

Vì Δ∥d\Delta\parallel d nên Δ\Delta nhận u⃗=(1;2;2)\vec{u}=(1;2;2) làm vectơ chỉ phương, lại đi qua A(1;0;2)A(1;0;2). Do đó:
Δ: x−11=y2=z−22.\Delta:\ \dfrac{x-1}{1}=\dfrac{y}{2}=\dfrac{z-2}{2}.

c) Phương trình mặt phẳng (P)(P) chứa AA và dd

Mặt phẳng (P)(P) chứa dd nên chứa điểm M(0;1;0)M(0;1;0) và vectơ u⃗=(1;2;2)\vec{u}=(1;2;2); đồng thời đi qua A(1;0;2)A(1;0;2) với MA⃗=(1;−1;2)\vec{MA}=(1;-1;2).

Vectơ pháp tuyến của (P)(P):
n⃗=[u⃗,MA⃗]=(∣22−12∣;∣2121∣;∣121−1∣)=(6; 0; −3)=3(2;0;−1).\vec{n}=[\vec{u},\vec{MA}]=\left(\begin{vmatrix}2&2\\-1&2\end{vmatrix};\begin{vmatrix}2&1\\2&1\end{vmatrix};\begin{vmatrix}1&2\\1&-1\end{vmatrix}\right)=(6;\,0;\,-3)=3(2;0;-1).

Chọn n⃗=(2;0;−1)\vec{n}=(2;0;-1). Mặt phẳng (P)(P) qua M(0;1;0)M(0;1;0):
2(x−0)+0⋅(y−1)−1⋅(z−0)=0 ⇔ 2x−z=0.2(x-0)+0\cdot(y-1)-1\cdot(z-0)=0\ \Leftrightarrow\ 2x-z=0.

Kiểm tra: A(1;0;2)A(1;0;2) cho 2⋅1−2=02\cdot1-2=0 (thỏa mãn). Vậy (P): 2x−z=0(P):\ 2x-z=0.

d) Giao điểm của dd với mặt phẳng (Oxz)(Oxz)

Viết dd dạng tham số: x=t, y=1+2t, z=2tx=t,\ y=1+2t,\ z=2t.

Mặt phẳng (Oxz)(Oxz) có phương trình y=0y=0. Thay vào:
1+2t=0 ⇒ t=−12.1+2t=0\ \Rightarrow\ t=-\dfrac{1}{2}.

Suy ra x=−12, y=0, z=−1x=-\dfrac{1}{2},\ y=0,\ z=-1.

Vậy giao điểm là B(−12;0;−1)B\left(-\dfrac{1}{2};0;-1\right).

Đáp số

dd và d′d' chéo nhauΔ:x−11=y2=z−22\Delta:\dfrac{x-1}{1}=\dfrac{y}{2}=\dfrac{z-2}{2}(P):2x−z=0(P):2x-z=0B(−0,5;0;−1)B(-0,5;0;-1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.