Sách giáo khoa Toán 5 Tập một

Giải Bài 4 trang 128 SGK Toán 5

Hình tròn. Chu vi và diện tích hình tròn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Mỗi bộ phát sóng có thể truyền sóng trong một khu vực như sau:
Hình tròn tâm A bán kính 30 m; Hình tròn tâm B bán kính 20 m;
Hình tròn tâm C bán kính 20 m; Hình tròn tâm D bán kính 20 m.
Hỏi Rô-bốt đứng ở vị trí E có thể nhận được sóng từ bộ phát sóng nào?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 128 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Một lưới ô vuông, mỗi ô vuông có cạnh 10 m (kích thước ghi 10 m theo chiều ngang và 10 m theo chiều dọc). Trên lưới có 4 bộ phát sóng đặt tại các điểm A, B, C, D và Rô-bốt đứng tại điểm E. Vị trí tương đối trên lưới: A nằm bên trái ở khoảng giữa; B nằm phía trên bên phải của A; E nằm ở giữa, bên phải B một chút và cùng hàng ngang với A; C nằm bên phải, thấp hơn E; D nằm phía dưới, giữa A và C. (Dựa vào số ô vuông trên lưới để tính khoảng cách từ E tới từng tâm A, B, C, D rồi so sánh với bán kính vùng phủ sóng tương ứng.)

Lời giải

Quan sát lưới ô vuông để tính khoảng cách từ E đến mỗi tâm. Mỗi ô vuông có cạnh 1010 m, nên ta đếm số ô (theo hàng ngang hoặc cột dọc) từ E đến từng điểm rồi nhân với 1010 m.

Rô-bốt ở E nhận được sóng của một bộ phát khi và chỉ khi khoảng cách từ E đến tâm đó không vượt quá bán kính vùng phủ sóng (nằm trong hoặc trên đường tròn).

a) Với bộ phát A (bán kính 3030 m):
Khoảng cách từ E đến A đo trên lưới là 33 ô, tức 3×10=303 \times 10 = 30 (m).
Vì 30 m=30 m30\text{ m} = 30\text{ m} (E nằm đúng trên đường tròn tâm A) nên Rô-bốt nhận được sóng từ A.

b) Với bộ phát B (bán kính 2020 m):
Khoảng cách từ E đến B đo trên lưới là 44 ô, tức 4×10=404 \times 10 = 40 (m).
Vì 40 m>20 m40\text{ m} > 20\text{ m} nên Rô-bốt không nhận được sóng từ B.

c) Với bộ phát C (bán kính 2020 m):
Khoảng cách từ E đến C đo trên lưới là 22 ô, tức 2×10=202 \times 10 = 20 (m).
Vì 20 m=20 m20\text{ m} = 20\text{ m} (E nằm đúng trên đường tròn tâm C) nên Rô-bốt nhận được sóng từ C.

d) Với bộ phát D (bán kính 2020 m):
Khoảng cách từ E đến D đo trên lưới là 33 ô, tức 3×10=303 \times 10 = 30 (m).
Vì 30 m>20 m30\text{ m} > 20\text{ m} nên Rô-bốt không nhận được sóng từ D.

Kết luận: Rô-bốt đứng ở vị trí E nhận được sóng từ hai bộ phát sóng A và C.

*Kiểm tra lại:* chỉ những tâm có khoảng cách tới E ≤\le bán kính mới phủ sóng: A (30≤30)A\ (30\le30) ✓, C (20≤20)C\ (20\le20) ✓; còn B (40>20)B\ (40>20) và D (30>20)D\ (30>20) đều xa hơn bán kính nên không phủ tới E. Kết quả phù hợp.

Đáp số

Nhận được sóng từ bộ phát A và C

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.