Sách giáo khoa Toán 5 Tập hai

Giải Bài 4 trang 75 SGK Toán 5

Bài 27. Em ôn lại những gì đã học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nhà của kiến ở vị trí A, nhà của ve sầu ở vị trí C và kiến chỉ đến được nhà ve sầu bằng cách đi qua các đoạn đường như hình dưới đây. Biết rằng các đoạn AM, MN và NC dài bằng nhau.

a) Tìm đường đi ngắn nhất để kiến đến nhà ve sầu và quay về vị trí ban đầu.

b) Kiến mất 1,5 phút để đi từ A đến M và những đoạn đường dài bằng nhau kiến đi hết thời gian như nhau. Nếu kiến ở lại nhà ve sầu 5 phút và không nghỉ giữa đường thì hết bao lâu để kiến hoàn thành đường đi ở câu a?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 75 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Sơ đồ các đoạn đường giữa hai hồ nước hình chữ nhật. Các điểm nằm trên viền đường: A ở góc trên bên trái, M ở giữa cạnh trên, P ở góc trên bên phải, N ở giữa cạnh dưới, C ở góc dưới bên phải. Các đoạn đường nối: A–M (cạnh trên bên trái), M–P (cạnh trên bên phải), A–N (đi vòng cạnh trái xuống dưới), M–N (đoạn dọc ở giữa nối hai cạnh trên–dưới), N–C (cạnh dưới bên phải), P–C (cạnh phải). Nhà kiến ở A, nhà ve sầu ở C. Các đoạn AM, MN và NC dài bằng nhau.

Lời giải

Phân tích hình vẽ. Gọi độ dài mỗi đoạn bằng nhau là 11 phần, tức là:

AM=MN=NC=1 (phần).AM = MN = NC = 1 \text{ (phần)}.

Vì MM là điểm giữa cạnh trên nên MP=AM=1MP = AM = 1 phần; cạnh phải PC=1PC = 1 phần; còn đoạn ANAN (đi vòng xuống cạnh trái rồi sang) dài bằng 22 phần.

a) Tìm đường đi ngắn nhất để kiến đến nhà ve sầu rồi quay về.

Từ AA (nhà kiến) đến CC (nhà ve sầu) có các đường đi sau:

- Đường A→M→N→CA \to M \to N \to C: gồm AM+MN+NC=1+1+1=3AM + MN + NC = 1 + 1 + 1 = 3 (phần).
- Đường A→M→P→CA \to M \to P \to C: gồm AM+MP+PC=1+1+1=3AM + MP + PC = 1 + 1 + 1 = 3 (phần).
- Đường A→N→CA \to N \to C: gồm AN+NC=2+1=3AN + NC = 2 + 1 = 3 (phần).

So sánh ta thấy các đường đi từ AA đến CC đều dài 33 phần, đây chính là độ dài ngắn nhất.

Vậy để đi đến nhà ve sầu rồi quay về nhà, kiến đi lượt đi 33 phần và lượt về 33 phần, tổng cộng:

3+3=6 (phần).3 + 3 = 6 \text{ (phần)}.

Một cách đi ngắn nhất là: A→M→N→CA \to M \to N \to C (đi) rồi C→N→M→AC \to N \to M \to A (về), tất cả dài bằng 66 đoạn AMAM.

b) Tính thời gian kiến hoàn thành đường đi ở câu a.

Mỗi đoạn dài bằng nhau kiến đi hết 1,51,5 phút. Cả quãng đường đi và về ở câu a gồm 66 đoạn bằng nhau, nên thời gian đi đường là:

1,5×6=9 (phút).1,5 \times 6 = 9 \text{ (phút)}.

Kiến còn ở lại nhà ve sầu 55 phút, nên tổng thời gian để kiến hoàn thành là:

9+5=14 (phút).9 + 5 = 14 \text{ (phút)}.

Kiểm tra lại: lượt đi 33 đoạn =1,5×3=4,5= 1,5 \times 3 = 4,5 phút; lượt về cũng 4,54,5 phút; cộng nghỉ 55 phút được 4,5+4,5+5=144,5 + 4,5 + 5 = 14 phút. Kết quả khớp.

Đáp số: a) 66 đoạn (đi 33 đoạn, về 33 đoạn);

b) 1414 phút.

Đáp số

Đi A→M→N→C rồi về C→N→M→A, dài bằng 6 đoạn AM (mỗi lượt 3 đoạn)14 phút

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.