Giải Bài 1 trang 63 SGK Toán 5
Đề bài
Chọn câu trả lời đúng.
Mai có hình khai triển như hình bên.
Hỏi Mai có thể gấp được hình lập phương nào dưới đây?
Mô tả hình bằng lời
Hình khai triển của một hình lập phương gồm 6 hình vuông xếp dạng chữ thập: một cột dọc gồm 4 hình vuông (từ trên xuống: hình vuông tô màu cam đặc, hình vuông có dấu nhân X màu cam, hình vuông trống, hình vuông có ngôi sao rỗng) và ở hàng giữa có thêm 2 hình vuông ở hai bên (bên trái có chấm tròn cam, bên phải có dấu nhân X — chi tiết theo vị trí: hàng giữa gồm hình có chấm tròn cam bên trái, hình có dấu X ở giữa, hình trống bên phải). Bốn phương án hình lập phương: A. hình lập phương có mặt tô cam nhỏ; B. hình lập phương có ngôi sao trên đỉnh và dấu X ở mặt trước; C. hình lập phương có mặt vuông cam đặc và ngôi sao; D. hình lập phương có mặt cam ở đỉnh, ngôi sao ở mặt trước và chấm tròn ở mặt bên.
Lời giải
Phân tích hình khai triển.
Hình khai triển có 6 hình vuông, khi gấp lại sẽ tạo thành 6 mặt của hình lập phương. Ta xác định các cặp mặt *đối nhau* (khi gấp sẽ nằm ở hai phía ngược nhau, không bao giờ cùng nhìn thấy một lúc):
- Trong một cột (hoặc hàng) có 4 hình vuông liền nhau thì hình thứ nhất đối với hình thứ ba, hình thứ hai đối với hình thứ tư.
- Cột dọc gồm 4 hình: cam đặc – dấu X – trống – ngôi sao.
- Vậy mặt cam đặc đối với mặt trống.
- Mặt dấu X đối với mặt ngôi sao.
- Hai hình ở hai bên hàng giữa: chấm tròn đối với mặt còn lại (mặt trống bên phải), nên chấm tròn đối với trống... (ta dùng các mặt có kí hiệu để so sánh).
Điều quan trọng để chọn đáp án: ba mặt gặp nhau tại một đỉnh phải là ba mặt kề nhau (không phải hai mặt đối nhau).
Kiểm tra từng phương án.
- A. Chỉ thấy một mặt cam nhỏ, không đủ thông tin để khớp, và vị trí các mặt không đúng với hình khai triển → loại.
- B. Hình lập phương cho thấy ngôi sao và dấu X là hai mặt kề nhau (cùng gặp ở một cạnh). Nhưng theo hình khai triển, dấu X đối với ngôi sao (hai mặt ngược nhau), không thể kề nhau → loại.
- C. Cho thấy mặt cam đặc và ngôi sao kề nhau. Trên hình khai triển hai mặt này đúng là kề nhau, nhưng thiếu/ sai vị trí mặt còn lại so với các kí hiệu → chưa khớp hết → loại.
- D. Cho thấy đồng thời ba mặt: cam (ở trên), ngôi sao (mặt trước) và chấm tròn (mặt bên). Ba mặt này trên hình khai triển đều kề nhau và cùng gặp tại một đỉnh; thứ tự xoay cũng đúng với hình khai triển → khớp.
Kết luận: Hình khai triển của Mai gấp được hình lập phương D.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.