Sách giáo khoa Toán 6 Tập hai

Giải Hoạt động 5 trang 6 SGK Toán 6

Bài 23. Mở rộng phân số. Phân số bằng nhau   Đã kiểm

Đề bài

a) Cho biết các phân số sau có bằng nhau không?
12\dfrac{1}{2}; 24\dfrac{2}{4}; 816\dfrac{8}{16}
b) Thay các dấu "?" trong hình bên bằng số thích hợp rồi rút ra nhận xét.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 6 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Ba hình vuông được tô màu để biểu diễn các phân số: hình thứ nhất chia 2 phần, tô 1 phần (12\dfrac{1}{2}); hình thứ hai chia 4 phần, tô 2 phần (24\dfrac{2}{4}); hình thứ ba chia 16 phần, tô 8 phần (816\dfrac{8}{16}). Bên cạnh có sơ đồ: 12=24=816\dfrac{1}{2} = \dfrac{2}{4} = \dfrac{8}{16} với các mũi tên nhân (phía trên) và chia (phía dưới) mang dấu "×?" cần điền số thích hợp giữa các phân số.

Lời giải

a) Để xét xem các phân số 12\dfrac{1}{2}; 24\dfrac{2}{4}; 816\dfrac{8}{16} có bằng nhau không, ta dùng định nghĩa hai phân số bằng nhau: ab=cd\dfrac{a}{b}=\dfrac{c}{d} nếu a⋅d=b⋅ca\cdot d=b\cdot c.

- So sánh 12\dfrac{1}{2} và 24\dfrac{2}{4}: ta có 1⋅4=41\cdot 4=4 và 2⋅2=42\cdot 2=4. Vì 1⋅4=2⋅21\cdot 4=2\cdot 2 nên 12=24\dfrac{1}{2}=\dfrac{2}{4}.
- So sánh 24\dfrac{2}{4} và 816\dfrac{8}{16}: ta có 2⋅16=322\cdot 16=32 và 4⋅8=324\cdot 8=32. Vì 2⋅16=4⋅82\cdot 16=4\cdot 8 nên 24=816\dfrac{2}{4}=\dfrac{8}{16}.

Vậy ba phân số bằng nhau: 12=24=816\dfrac{1}{2}=\dfrac{2}{4}=\dfrac{8}{16}.

b) Điền số thích hợp vào các dấu "?" (nhân cả tử và mẫu với cùng một số):

- Từ 12\dfrac{1}{2} sang 24\dfrac{2}{4}: nhân cả tử và mẫu với 22, vì 12=1⋅22⋅2=24\dfrac{1}{2}=\dfrac{1\cdot 2}{2\cdot 2}=\dfrac{2}{4}. Vậy dấu "?" là ×2\times 2.
- Từ 24\dfrac{2}{4} sang 816\dfrac{8}{16}: nhân cả tử và mẫu với 44, vì 24=2⋅44⋅4=816\dfrac{2}{4}=\dfrac{2\cdot 4}{4\cdot 4}=\dfrac{8}{16}. Vậy dấu "?" là ×4\times 4.

Sơ đồ: 12→×224→×4816\dfrac{1}{2}\xrightarrow{\times 2}\dfrac{2}{4}\xrightarrow{\times 4}\dfrac{8}{16} (theo chiều ngược lại ta chia: từ 816\dfrac{8}{16} về 24\dfrac{2}{4} chia cho 44; từ 24\dfrac{2}{4} về 12\dfrac{1}{2} chia cho 22).

Nhận xét: Nếu nhân cả tử và mẫu của một phân số với cùng một số nguyên khác 00 thì ta được một phân số bằng phân số đã cho. Nếu chia cả tử và mẫu của một phân số cho cùng một ước chung của chúng thì ta cũng được một phân số bằng phân số đã cho.

Đáp số

Ba phân số bằng nhau: 12=24=816\dfrac{1}{2}=\dfrac{2}{4}=\dfrac{8}{16}12→×224→×4816\dfrac{1}{2}\xrightarrow{\times 2}\dfrac{2}{4}\xrightarrow{\times 4}\dfrac{8}{16}; nhân (hoặc chia) cả tử và mẫu với cùng một số khác 0 thì được phân số bằng nó

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.