Giải Bài 8.4 trang 47 SGK Toán 6
Đề bài
Hình 8.13 mô tả 4 đường thẳng và 5 điểm có tên là , , , và , trong đó ta chỉ biết vị trí của điểm . Hãy điền tên của các điểm còn lại, biết rằng:
① nằm trên 3 trong 4 đường thẳng;
② Ba điểm , , thẳng hàng;
③ Ba điểm , , thẳng hàng.
Hình 8.13: Có 4 đường thẳng và 5 điểm là các giao điểm, tạo thành hình dạng gần giống một tam giác có các đường kẻ bên trong. Điểm được cho trước, nằm ở phía bên trái. Có một điểm ở đỉnh phía trên nơi nhiều đường cắt nhau, các điểm còn lại nằm ở các giao điểm phía dưới và bên phải. Chỉ vị trí của được ghi tên.
Lời giải
Ta dựa vào ba dấu hiệu đã cho để lần lượt xác định tên của bốn điểm , , , (điểm đã biết sẵn ở bên trái).
Bước 1 — Tìm điểm (dựa vào ①).
Trong hình có điểm, chúng là các giao điểm của đường thẳng. Điều kiện ① cho biết *nằm trên trong đường thẳng*, tức là là điểm mà có nhiều đường thẳng đi qua nhất (có đường thẳng cùng đi qua). Trong hình chỉ có một điểm như vậy — đó là điểm nằm ở đỉnh phía trên, nơi ba đường thẳng cắt nhau. Vậy ta đặt tên điểm đó là .
Bước 2 — Tìm và (dựa vào ②).
Điều kiện ② cho biết , , thẳng hàng, nên và phải cùng nằm trên đường thẳng đi qua . Trên đường thẳng kẻ từ , ngoài còn có hai giao điểm nữa; hai điểm đó chính là và .
- Điểm nằm giữa (giao điểm gần , đồng thời còn thuộc đường thẳng đi qua ở Bước 3) được đặt là .
- Điểm còn lại trên đường thẳng ấy được đặt là .
Bước 3 — Tìm (dựa vào ③).
Điều kiện ③ cho biết , , thẳng hàng, nên phải nằm trên đường thẳng đi qua và . Giao điểm còn lại (chưa được đặt tên) nằm trên đúng đường thẳng này chính là .
Kiểm tra lại:
- nằm trên đường thẳng — đúng với ①.
- , , cùng nằm trên một đường thẳng — đúng với ②.
- , , cùng nằm trên một đường thẳng — đúng với ③.
Cả ba điều kiện đều thỏa mãn, nên cách điền tên trên là hợp lí.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.