Sách giáo khoa Toán 7 Tập một

Giải Bài 2.4 trang 28 SGK Toán 7

Bài 6. Số vô tỉ. Căn bậc hai số học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Số 0,1010010001000010...0,1010010001000010... (viết liên tiếp các số 10, 100, 1 000, 10 000,... sau dấu phẩy) có phải là số thập phân vô hạn tuần hoàn hay không?

Lời giải

Ta viết rõ các chữ số sau dấu phẩy. Ghép liên tiếp các số 10, 100, 1 000, 10 000,…10,\ 100,\ 1\,000,\ 10\,000,\dots ta được:

0,10⏟10 100⏟100 1000⏟1 000 10000⏟10 000⋯=0,1 0 1 0 0 1 0 0 0 1 0 0 0 0 …0,\underbrace{10}_{10}\,\underbrace{100}_{100}\,\underbrace{1000}_{1\,000}\,\underbrace{10000}_{10\,000}\dots = 0,1\,0\,1\,0\,0\,1\,0\,0\,0\,1\,0\,0\,0\,0\,\dots

Nhận xét quy luật: mỗi nhóm đều bắt đầu bằng chữ số 11, rồi đến các chữ số 00. Số chữ số 00 đứng sau mỗi chữ số 11 cứ tăng dần:

- sau chữ số 11 thứ nhất có 1 chữ số 00;
- sau chữ số 11 thứ hai có 2 chữ số 00;
- sau chữ số 11 thứ ba có 3 chữ số 00;
- sau chữ số 11 thứ tư có 4 chữ số 00; ...

Như vậy số chữ số 00 giữa hai chữ số 11 liên tiếp lớn lên vô hạn, không dừng lại.

Một số thập phân vô hạn tuần hoàn thì kể từ một hàng nào đó phải có một nhóm chữ số (chu kì) lặp đi lặp lại không đổi. Nếu số đã cho tuần hoàn thì khoảng cách giữa các chữ số 11 phải lặp lại theo một chu kì cố định. Nhưng ở đây khoảng cách giữa các chữ số 11 cứ tăng mãi (1, 2, 3, 4, ... chữ số 00), nên không thể tìm được một chu kì cố định nào lặp lại.

Vậy số 0,1010010001000010…0,1010010001000010\dots không phải là số thập phân vô hạn tuần hoàn. Đây là số thập phân vô hạn không tuần hoàn, tức là một số vô tỉ.

Kiểm tra lại: vì số chữ số 00 xen giữa các chữ số 11 tăng vô hạn nên không có chu kì ⇒ kết luận trên là đúng.

Đáp số

Không phải; đó là số thập phân vô hạn không tuần hoàn (số vô tỉ)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.