Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 6.23 trang 18 SGK Toán 7

Bài 23. Đại lượng tỉ lệ nghịch   Đã kiểm chéo

Đề bài

Theo bảng giá trị dưới đây, hai đại lượng xx và yy có phải là hai đại lượng tỉ lệ nghịch không?

a)

| xx | 3 | 6 | 16 | 24 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | 160 | 80 | 30 | 20 |

b)

| xx | 4 | 8 | 25 | 32 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| yy | 160 | 80 | 26 | 20 |

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hai bảng giá trị. Bảng a): x = 3; 6; 16; 24 tương ứng y = 160; 80; 30; 20. Bảng b): x = 4; 8; 25; 32 tương ứng y = 160; 80; 26; 20.

Lời giải

Hai đại lượng xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch khi và chỉ khi tích các giá trị tương ứng của chúng luôn bằng nhau (và bằng một hằng số aa khác 00), tức là x y=ax\,y = a với mọi cặp giá trị tương ứng.

a) Ta tính tích x⋅yx\cdot y của từng cặp giá trị tương ứng:

3⋅160=480;6⋅80=480;16⋅30=480;24⋅20=480.3\cdot 160 = 480;\quad 6\cdot 80 = 480;\quad 16\cdot 30 = 480;\quad 24\cdot 20 = 480.

Các tích này đều bằng nhau và bằng 480480. Vậy xx và yy là hai đại lượng tỉ lệ nghịch (với hệ số tỉ lệ a=480a = 480).

b) Ta tính tích x⋅yx\cdot y của từng cặp giá trị tương ứng:

4⋅160=640;8⋅80=640;25⋅26=650;32⋅20=640.4\cdot 160 = 640;\quad 8\cdot 80 = 640;\quad 25\cdot 26 = 650;\quad 32\cdot 20 = 640.

Ta thấy 25⋅26=650≠64025\cdot 26 = 650 \neq 640, nghĩa là các tích x⋅yx\cdot y không bằng nhau. Vậy xx và yy không phải là hai đại lượng tỉ lệ nghịch.

Đáp số

Có, x và y tỉ lệ nghịch (hệ số tỉ lệ a = 480)Không, vì 25 · 26 = 650 ≠ 640

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.