Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Thử thách nhỏ trang 42 SGK Toán 7

Bài 28. Phép chia đa thức một biến   Đã kiểm chéo

Đề bài

Đố Vuông tìm được dư trong phép chia x3−3x2+x−1x^3 - 3x^2 + x - 1 cho x2−3xx^2 - 3x.

Mình chỉ nhìn qua cũng biết được dư là x−1x - 1.

Em có biết tại sao Vuông làm nhanh thế không?

Lời giải

Cách chia thông thường để kiểm tra:

Thực hiện phép chia đa thức x3−3x2+x−1x^3 - 3x^2 + x - 1 cho x2−3xx^2 - 3x:

- Lấy x3:x2=xx^3 : x^2 = x. Nhân x⋅(x2−3x)=x3−3x2x\cdot(x^2 - 3x) = x^3 - 3x^2.
- Trừ đi: (x3−3x2+x−1)−(x3−3x2)=x−1(x^3 - 3x^2 + x - 1) - (x^3 - 3x^2) = x - 1.

Đa thức x−1x - 1 có bậc 11, nhỏ hơn bậc 22 của đa thức chia x2−3xx^2 - 3x nên phép chia dừng lại. Vậy:
x3−3x2+x−1=x⋅(x2−3x)+(x−1).x^3 - 3x^2 + x - 1 = x\cdot(x^2 - 3x) + (x - 1).
Dư của phép chia là x−1x - 1.

Vì sao Vuông làm nhanh như vậy:

Vuông để ý rằng hai hạng tử đầu của đa thức bị chia tách được thành tích có chứa đa thức chia:
x3−3x2=x⋅(x2−3x).x^3 - 3x^2 = x\cdot(x^2 - 3x).
Tức là x3−3x2x^3 - 3x^2 chia hết cho x2−3xx^2 - 3x (thương là xx). Khi đó:
x3−3x2+x−1=x⋅(x2−3x)⏟chia hết cho x2−3x+(x−1).x^3 - 3x^2 + x - 1 = \underbrace{x\cdot(x^2 - 3x)}_{\text{chia hết cho } x^2-3x} + (x - 1).
Phần còn lại là x−1x - 1 đã có bậc 11 nhỏ hơn bậc 22 của x2−3xx^2 - 3x nên chính là số dư, không cần chia tiếp. Nhờ nhận ra ngay x3−3x2=x(x2−3x)x^3 - 3x^2 = x(x^2 - 3x), Vuông đọc được dư là x−1x - 1 mà không phải đặt phép chia.

Kiểm tra lại: x⋅(x2−3x)+(x−1)=x3−3x2+x−1x\cdot(x^2 - 3x) + (x - 1) = x^3 - 3x^2 + x - 1 (đúng bằng đa thức bị chia). Vậy số dư x−1x - 1 là chính xác.

Đáp số

Dư là x−1x - 1; vì x3−3x2=x(x2−3x)x^3 - 3x^2 = x(x^2 - 3x) chia hết cho x2−3xx^2 - 3x nên còn lại x−1x - 1 có bậc nhỏ hơn bậc đa thức chia, chính là số dư.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.