Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 7.40 trang 45 SGK Toán 7

Luyện tập chung   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong một trò chơi ở câu lạc bộ Toán học, chủ trò viết lên bảng biểu thức:
P(x)=x2(7x−5)−(28x5−20x4−12x3):4x2.P(x) = x^2(7x - 5) - (28x^5 - 20x^4 - 12x^3) : 4x^2.
Luật chơi là sau khi chủ trò đọc một số aa nào đó, các đội chơi phải tính giá trị của P(x)P(x) tại x=ax = a. Đội nào tính đúng và tính nhanh nhất thì thắng cuộc.
Khi chủ trò vừa đọc a=5a = 5, Vuông đã tính ngay được P(a)=15P(a) = 15 và thắng cuộc. Em có biết Vuông làm cách nào không?

Lời giải

Phân tích: Vuông đã rút gọn biểu thức P(x)P(x) trước, được một biểu thức rất đơn giản nên tính nhẩm được ngay.

Bước 1. Thực hiện phép chia đa thức cho đơn thức:

(28x5−20x4−12x3):4x2=28x5:4x2−20x4:4x2−12x3:4x2=7x3−5x2−3x.(28x^5 - 20x^4 - 12x^3) : 4x^2 = 28x^5 : 4x^2 - 20x^4 : 4x^2 - 12x^3 : 4x^2 = 7x^3 - 5x^2 - 3x.

Bước 2. Thực hiện phép nhân đơn thức với đa thức:

x2(7x−5)=7x3−5x2.x^2(7x - 5) = 7x^3 - 5x^2.

Bước 3. Rút gọn P(x)P(x):

P(x)=(7x3−5x2)−(7x3−5x2−3x)=7x3−5x2−7x3+5x2+3x=3x.P(x) = (7x^3 - 5x^2) - (7x^3 - 5x^2 - 3x) = 7x^3 - 5x^2 - 7x^3 + 5x^2 + 3x = 3x.

Vậy P(x)=3xP(x) = 3x.

Bước 4. Tính giá trị tại x=5x = 5:

P(5)=3⋅5=15.P(5) = 3 \cdot 5 = 15.

Trả lời: Vuông đã rút gọn được P(x)=3xP(x) = 3x, một biểu thức rất đơn giản. Vì vậy khi nghe a=5a = 5, bạn ấy chỉ cần nhẩm 3⋅5=153 \cdot 5 = 15 nên tính được ngay P(5)=15P(5) = 15 và thắng cuộc.

*Kiểm tra lại:* Với x=5x = 5: x2(7x−5)=25⋅30=750x^2(7x-5) = 25 \cdot 30 = 750; (28x5−20x4−12x3):4x2=7⋅125−5⋅25−3⋅5=875−125−15=735(28x^5 - 20x^4 - 12x^3):4x^2 = 7\cdot125 - 5\cdot25 - 3\cdot5 = 875 - 125 - 15 = 735. Do đó P(5)=750−735=15P(5) = 750 - 735 = 15 (khớp).

Đáp số

P(x)=3xP(x) = 3x nên P(5)=15P(5) = 15

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.