Sách giáo khoa Toán 7 Tập một

Giải Bài 3.12 trang 50 SGK Toán 7

Luyện tập chung   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho Hình 3.28.

a) Tìm các góc ở vị trí so le trong với góc FIP; góc NMI.

b) Tìm các góc ở vị trí đồng vị với góc EQP; góc IFP.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 50 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.28: Tứ giác MQPN (dạng hình thang). Đỉnh M ở trên trái, N ở trên phải (N cao hơn M), Q ở dưới trái, P ở dưới phải. Điểm E nằm trên cạnh MQ (gần Q), điểm F nằm trên cạnh NP. Có hai đoạn thẳng cắt nhau tại điểm I nằm trong tứ giác: đoạn EF (nối E với F, gần nằm ngang) và đoạn MP (nối M với P, đường chéo). Hai đoạn này giao nhau tại I. Như vậy tại I tạo thành giao điểm của các đường EF và MP; các góc FIP, NMI, EQP, IFP được xét theo các đường thẳng này.

Lời giải

Trong Hình 3.28 có các đường thẳng: MNMN, QPQP, MQMQ (đi qua EE), NPNP (đi qua FF), EFEF và MPMP, trong đó EFEF cắt MPMP tại II. Ta xét từng cặp đường thẳng bị một cát tuyến cắt.

a) Các góc ở vị trí so le trong

*Với góc FIP^\widehat{FIP}:*

- Cát tuyến EFEF cắt hai đường thẳng MPMP và NPNP lần lượt tại II và FF. Hai góc FIP^\widehat{FIP} và NFE^\widehat{NFE} nằm trong miền giữa hai đường thẳng MPMP, NPNP và ở hai phía của cát tuyến EFEF nên NFE^\widehat{NFE} ở vị trí so le trong với FIP^\widehat{FIP}.

- Cát tuyến MPMP cắt hai đường thẳng EFEF và QPQP lần lượt tại II và PP. Hai góc FIP^\widehat{FIP} và IPQ^\widehat{IPQ} nằm giữa hai đường thẳng EFEF, QPQP và ở hai phía của cát tuyến MPMP nên IPQ^\widehat{IPQ} ở vị trí so le trong với FIP^\widehat{FIP}.

Vậy các góc ở vị trí so le trong với FIP^\widehat{FIP} là NFE^\widehat{NFE} và IPQ^\widehat{IPQ}.

*Với góc NMI^\widehat{NMI}:*

- Cát tuyến MPMP cắt hai đường thẳng MNMN và EFEF lần lượt tại MM và II. Hai góc NMI^\widehat{NMI} và MIE^\widehat{MIE} nằm giữa hai đường thẳng MNMN, EFEF và ở hai phía của cát tuyến MPMP nên MIE^\widehat{MIE} ở vị trí so le trong với NMI^\widehat{NMI}.

- Cát tuyến MPMP cắt hai đường thẳng MNMN và QPQP lần lượt tại MM và PP. Hai góc NMI^\widehat{NMI} và MPQ^\widehat{MPQ} nằm giữa hai đường thẳng MNMN, QPQP và ở hai phía của cát tuyến MPMP nên MPQ^\widehat{MPQ} (chính là góc IPQ^\widehat{IPQ} vì II nằm trên đoạn MPMP) ở vị trí so le trong với NMI^\widehat{NMI}.

Vậy các góc ở vị trí so le trong với NMI^\widehat{NMI} là MIE^\widehat{MIE} và MPQ^\widehat{MPQ}.

b) Các góc ở vị trí đồng vị

*Với góc EQP^\widehat{EQP}:*

Cát tuyến QMQM cắt hai đường thẳng QPQP và EFEF lần lượt tại QQ và EE. Tia EMEM cùng hướng với tia QEQE (cùng hướng lên theo cát tuyến), tia EFEF và tia QPQP nằm cùng một phía của cát tuyến QMQM, nên MEF^\widehat{MEF} ở vị trí đồng vị với EQP^\widehat{EQP}.

Vậy góc ở vị trí đồng vị với EQP^\widehat{EQP} là MEF^\widehat{MEF}.

*Với góc IFP^\widehat{IFP}:*

- Cát tuyến EFEF cắt hai đường thẳng NPNP và MPMP lần lượt tại FF và II. Tia IEIE cùng hướng với tia FIFI (cùng hướng về phía EE theo cát tuyến), tia IPIP và tia FPFP nằm cùng một phía (phía dưới) của cát tuyến EFEF, nên PIE^\widehat{PIE} ở vị trí đồng vị với IFP^\widehat{IFP}.

- Cát tuyến NPNP cắt hai đường thẳng EFEF và MNMN lần lượt tại FF và NN. Tia NFNF cùng hướng với tia FPFP (cùng hướng xuống theo cát tuyến), tia NMNM và tia FIFI nằm cùng một phía của cát tuyến NPNP, nên MNP^\widehat{MNP} (tức MNF^\widehat{MNF}) ở vị trí đồng vị với IFP^\widehat{IFP}.

Vậy các góc ở vị trí đồng vị với IFP^\widehat{IFP} là PIE^\widehat{PIE} và MNP^\widehat{MNP}.

Đáp số

a) So le trong với FIP^\widehat{FIP} là NFE^\widehat{NFE} và IPQ^\widehat{IPQ}; so le trong với NMI^\widehat{NMI} là MIE^\widehat{MIE} và MPQ^\widehat{MPQ} (tức IPQ^\widehat{IPQ})b) Đồng vị với EQP^\widehat{EQP} là MEF^\widehat{MEF}; đồng vị với IFP^\widehat{IFP} là PIE^\widehat{PIE} và MNP^\widehat{MNP}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.