Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Thử thách nhỏ trang 64 SGK Toán 7

Bài 32. Quan hệ giữa đường vuông góc và đường xiên   Đã kiểm chéo

Đề bài

a) Quan sát Hình 9.11, ta thấy khi MM thay đổi trên dd, MM càng xa HH thì độ dài AMAM càng lớn, tức là nếu HM<HNHM < HN thì AM<ANAM < AN. Hãy chứng minh khẳng định này nhờ quan hệ giữa góc và cạnh đối diện trong tam giác AMNAMN.

b) Xét hình vuông ABCDABCD và một điểm MM tuỳ ý nằm trên các cạnh của hình vuông. Hỏi với vị trí nào của MM thì AMAM lớn nhất? Vì sao?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 64 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.11: Điểm AA ở trên. Đường thẳng dd nằm ngang ở dưới, trên đó có ba điểm theo thứ tự từ trái sang phải: HH, MM, NN. Tại HH có góc vuông (đường vuông góc AH⊥dAH \perp d). Các đoạn AHAH, AMAM, ANAN nối từ AA xuống. Góc tại MM (góc AMNAMN) và góc tại NN được đánh dấu.

Lời giải

a) Vì AH⊥dAH \perp d tại HH nên tam giác AHMAHM vuông tại HH, suy ra AMH^\widehat{AMH} là góc nhọn.

Ba điểm HH, MM, NN nằm trên dd theo thứ tự đó nên MM nằm giữa HH và NN. Do đó hai góc AMH^\widehat{AMH} và AMN^\widehat{AMN} là hai góc kề bù:
AMN^=180∘−AMH^.\widehat{AMN} = 180^\circ - \widehat{AMH}.
Vì AMH^\widehat{AMH} nhọn nên AMN^>90∘\widehat{AMN} > 90^\circ, tức AMN^\widehat{AMN} là góc tù.

Xét tam giác AMNAMN: góc AMN^\widehat{AMN} tù, còn ANM^\widehat{ANM} nhọn (tổng ba góc bằng 180∘180^\circ). Vậy AMN^>ANM^\widehat{AMN} > \widehat{ANM}.

Theo quan hệ giữa góc và cạnh đối diện trong tam giác AMNAMN: cạnh đối diện góc lớn hơn thì lớn hơn. Cạnh đối diện AMN^\widehat{AMN} là ANAN, cạnh đối diện ANM^\widehat{ANM} là AMAM, nên
AN>AM,tức là AM<AN.(đpcm)AN > AM, \quad \text{tức là } AM < AN. \qquad (\text{đpcm})

Như vậy, nếu HM<HNHM < HN thì AM<ANAM < AN: MM càng xa chân đường vuông góc HH thì đường xiên AMAM càng lớn.

b) Gọi độ dài cạnh hình vuông ABCDABCD là aa. Xét điểm MM di động trên các cạnh của hình vuông.

- Khi MM nằm trên cạnh ABAB hoặc ADAD thì AM≤aAM \le a (không vượt quá độ dài cạnh).
- Khi MM nằm trên cạnh BCBC: vì AB⊥BCAB \perp BC nên BB là chân đường vuông góc hạ từ AA xuống đường thẳng BCBC. Theo câu a), MM càng xa BB thì AMAM càng lớn, nên trên cạnh BCBC đường xiên AMAM lớn nhất khi M≡CM \equiv C.
- Khi MM nằm trên cạnh DCDC: vì AD⊥DCAD \perp DC nên DD là chân đường vuông góc hạ từ AA xuống đường thẳng DCDC. Tương tự, trên cạnh DCDC đường xiên AMAM lớn nhất khi M≡CM \equiv C.

So sánh tất cả: giá trị lớn nhất của AMAM đạt được khi M≡CM \equiv C, và khi đó AM=ACAM = AC là đường chéo hình vuông. Đường chéo AC=a2>aAC = a\sqrt{2} > a nên nó lớn hơn mọi trường hợp MM trên ABAB, ADAD.

Kết luận: AMAM lớn nhất khi MM trùng với đỉnh CC (đỉnh đối diện với AA), khi đó AM=AC=a2AM = AC = a\sqrt{2} (độ dài đường chéo hình vuông).

Đáp số

đpcmM trùng đỉnh C (đối diện A); AM lớn nhất bằng đường chéo AC = a√2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.