Sách giáo khoa Toán 7 Tập hai

Giải Bài 9.9 trang 65 SGK Toán 7

Bài tập cuối Chương IX / Luyện tập chung   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC vuông tại AA. Hai điểm MM, NN theo thứ tự nằm trên các cạnh ABAB, ACAC (MM, NN không phải là đỉnh của tam giác) (H.9.13). Chứng minh rằng MN<BCMN < BC. (Gợi ý. So sánh MNMN với NBNB, NBNB với BCBC).

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 65 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.13: Tam giác ABCABC vuông tại AA, góc vuông ở đỉnh AA (dưới bên trái, có kí hiệu góc vuông), cạnh ABAB nằm ngang với BB ở dưới bên phải, cạnh ACAC đi thẳng lên trên tới đỉnh CC ở trên. Điểm NN nằm trên cạnh ACAC (gần CC), điểm MM nằm trên cạnh ABAB (giữa AA và BB). Có đoạn thẳng MNMN nối MM với NN, đoạn NBNB (vẽ nét đứt) nối NN với BB, và cạnh huyền BCBC.

Lời giải

Phân tích. Vì tam giác ABCABC vuông tại AA nên A^=90∘\widehat{A} = 90^\circ. Ta sẽ so sánh theo gợi ý: MNMN với NBNB, rồi NBNB với BCBC, dùng quan hệ giữa góc và cạnh đối diện trong một tam giác (Chương IX).

a) So sánh MNMN với NBNB.

Xét tam giác AMNAMN vuông tại AA nên AMN^<90∘\widehat{AMN} < 90^\circ (góc nhọn).

Vì MM nằm giữa AA và BB nên hai góc AMN^\widehat{AMN} và NMB^\widehat{NMB} là hai góc kề bù:
NMB^=180∘−AMN^>180∘−90∘=90∘.\widehat{NMB} = 180^\circ - \widehat{AMN} > 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ.

Xét tam giác MNBMNB có NMB^>90∘\widehat{NMB} > 90^\circ là góc lớn nhất (vì tổng ba góc bằng 180∘180^\circ nên hai góc còn lại đều nhọn). Cạnh đối diện với góc NMB^\widehat{NMB} là NBNB, nên NBNB là cạnh lớn nhất:
NB>MN⇒MN<NB.(1)NB > MN \quad\Rightarrow\quad MN < NB. \quad (1)

b) So sánh NBNB với BCBC.

Xét tam giác ANBANB vuông tại AA nên ANB^<90∘\widehat{ANB} < 90^\circ (góc nhọn).

Vì NN nằm giữa AA và CC nên hai góc ANB^\widehat{ANB} và BNC^\widehat{BNC} là hai góc kề bù:
BNC^=180∘−ANB^>180∘−90∘=90∘.\widehat{BNC} = 180^\circ - \widehat{ANB} > 180^\circ - 90^\circ = 90^\circ.

Xét tam giác NBCNBC có BNC^>90∘\widehat{BNC} > 90^\circ là góc lớn nhất. Cạnh đối diện với góc BNC^\widehat{BNC} là BCBC, nên BCBC là cạnh lớn nhất:
BC>NB⇒NB<BC.(2)BC > NB \quad\Rightarrow\quad NB < BC. \quad (2)

c) Kết luận.

Từ (1)(1) và (2)(2) ta có:
MN<NB<BC.MN < NB < BC.

Vậy MN<BCMN < BC (đpcm).

Đáp số

MN < NB (đpcm)NB < BC (đpcm)MN < BC (đpcm)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.