Sách giáo khoa Toán 7 Tập một

Giải Câu hỏi trang 77 SGK Toán 7

Bài 15. Các trường hợp bằng nhau của tam giác vuông   Đã kiểm

Đề bài

Trong Hình 4.48, hãy tìm các cặp tam giác vuông bằng nhau và giải thích vì sao chúng bằng nhau.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 77 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 4.48 gồm các tam giác vuông:
- Tam giác ABC vuông tại A; cạnh AC có kí hiệu một gạch (dấu x).
- Tam giác DEF vuông tại D; cạnh EF có kí hiệu một gạch (dấu x).
- Tam giác MNP vuông tại M (góc P); cạnh NM có một gạch, cạnh PM có hai gạch.
- Tam giác GHK vuông tại G; góc K có kí hiệu, cạnh KH (hoặc cạnh huyền) có dấu sao.
- Tam giác RST vuông tại R; cạnh RS có hai gạch, cạnh RT có một gạch.
- Tam giác XYZ vuông tại X; góc Z có kí hiệu, cạnh XZ (cạnh huyền YZ) có dấu sao.
Các kí hiệu gạch/sao thể hiện các cạnh hoặc góc bằng nhau tương ứng giữa các tam giác.

Lời giải

Phân tích các kí hiệu trên Hình 4.48 rồi ghép thành từng cặp tam giác vuông.

a) Cặp △MNP\triangle MNP và △RST\triangle RST — trường hợp *hai cạnh góc vuông*.

Xét △MNP\triangle MNP vuông tại MM và △RST\triangle RST vuông tại RR:

- M^=R^=90∘\widehat{M} = \widehat{R} = 90^\circ;
- MN=RTMN = RT (cùng kí hiệu một gạch);
- MP=RSMP = RS (cùng kí hiệu hai gạch).

Hai cạnh góc vuông của tam giác này lần lượt bằng hai cạnh góc vuông của tam giác kia, nên:
△MNP=△RTS(hai cạnh góc vuông).\triangle MNP = \triangle RTS \quad (\text{hai cạnh góc vuông}).

b) Cặp △GHK\triangle GHK và △XYZ\triangle XYZ — trường hợp *cạnh huyền – góc nhọn*.

Xét △GHK\triangle GHK vuông tại GG và △XYZ\triangle XYZ vuông tại XX:

- G^=X^=90∘\widehat{G} = \widehat{X} = 90^\circ;
- Cạnh huyền HK=YZHK = YZ (cùng kí hiệu dấu sao);
- Góc nhọn K^=Z^\widehat{K} = \widehat{Z} (cùng kí hiệu).

Cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông này bằng cạnh huyền và một góc nhọn của tam giác vuông kia, nên:
△GHK=△XYZ(cạnh huyền – góc nhọn).\triangle GHK = \triangle XYZ \quad (\text{cạnh huyền – góc nhọn}).

c) Cặp △ABC\triangle ABC và △DEF\triangle DEF — chưa đủ điều kiện kết luận bằng nhau.

Xét △ABC\triangle ABC vuông tại AA và △DEF\triangle DEF vuông tại DD:

- A^=D^=90∘\widehat{A} = \widehat{D} = 90^\circ;
- ACAC có một gạch, mà ACAC là một cạnh góc vuông của △ABC\triangle ABC (cạnh huyền là BCBC);
- EFEF có một gạch, mà EFEF là cạnh huyền của △DEF\triangle DEF (vì tam giác vuông tại DD).

Hai đoạn được đánh dấu bằng nhau nhưng giữ vai trò khác nhau: một bên là cạnh góc vuông, một bên là cạnh huyền. Ngoài góc vuông, ta không có thêm cặp cạnh hay cặp góc tương ứng nào khác. Vì vậy, chỉ với các dữ kiện trên không thể kết luận △ABC\triangle ABC và △DEF\triangle DEF bằng nhau.

Kết luận: Trên Hình 4.48 có hai cặp tam giác vuông bằng nhau là
△MNP=△RTSvà△GHK=△XYZ.\triangle MNP = \triangle RTS \quad\text{và}\quad \triangle GHK = \triangle XYZ.

Đáp số

△MNP=△RTS\triangle MNP = \triangle RTS (hai cạnh góc vuông)△GHK=△XYZ\triangle GHK = \triangle XYZ (cạnh huyền – góc nhọn)△ABC\triangle ABC và △DEF\triangle DEF: chưa đủ điều kiện để kết luận bằng nhau

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.