Giải Mở đầu trang 80 SGK Toán 7
Đề bài
Kiến trúc sư vẽ bản thiết kế ngôi nhà hình tam giác theo tỉ lệ 1 : 100. Biết rằng ngôi nhà cao 5 m, bề ngang mặt sàn rộng 4 m và hai mái nghiêng như nhau. Theo em, trên bản thiết kế làm thế nào để xác định được chính xác điểm thể hiện đỉnh ngôi nhà?
Hình 4.57: Tam giác với đáy nằm ngang dài 4 cm, đỉnh ở phía trên. Chiều cao từ đáy lên đến đỉnh (đoạn thẳng đứng bên phải, từ lên ngang mức ) là 5 cm. Hai góc ở đáy và được đánh dấu. Bên cạnh là ảnh một ngôi nhà thực tế hình tam giác (nhà mái dốc chữ A).
Lời giải
Phân tích. Vì hai mái nhà nghiêng như nhau nên hai cạnh bên bằng nhau: . Vậy tam giác là tam giác cân tại , với đáy .
Theo tỉ lệ , các kích thước thật được thu nhỏ lần khi vẽ lên bản thiết kế:
- Bề ngang mặt sàn trên bản vẽ .
- Chiều cao ngôi nhà chiều cao trên bản vẽ bằng .
Cách xác định điểm .
1. Vẽ đoạn thẳng đáy .
2. Vì nên cách đều hai đầu mút và , do đó nằm trên đường trung trực của đoạn thẳng . Dựng đường trung trực : lấy trung điểm của rồi kẻ đường thẳng vuông góc với tại .
3. Chiều cao của tam giác (khoảng cách từ xuống đáy ) chính là đoạn nằm trên . Trên đường trung trực , kể từ đặt một đoạn .
Giao của bước 2 và bước 3 cho ta đúng điểm — đỉnh ngôi nhà trên bản thiết kế.
Kết luận. Điểm là điểm nằm trên đường trung trực của và cách một khoảng (tức , với là trung điểm của ).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.