Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Tranh luận trang 14 SGK Toán 8

Bài 2. Đa thức   Đã kiểm chéo

Đề bài

Bạn Trang nêu vấn đề: Một đa thức bậc hai thu gọn với hai biến (xx và yy) mà mỗi hạng tử của nó đều có hệ số bằng 1 thì có nhiều nhất là mấy hạng tử? Có ba bạn trả lời như sau:
Anh: Có 3 hạng tử.
Bình: Có 5 hạng tử.
Chung: Có 6 hạng tử.
Em hãy nêu ý kiến của mình và cho biết đó là đa thức nào.

Lời giải

Phân tích đề bài. Đa thức cần tìm là đa thức bậc hai, đã thu gọn (không còn hạng tử đồng dạng), có hai biến xx và yy, và mỗi hạng tử đều có hệ số bằng 11. Ta đi liệt kê tất cả các loại hạng tử (đơn thức có hệ số 11) có thể xuất hiện trong một đa thức bậc hai hai biến x, yx,\ y.

Bước 1. Liệt kê các hạng tử theo bậc.

- Hạng tử bậc 22 (bậc cao nhất, bắt buộc phải có ít nhất một hạng tử loại này vì đa thức có bậc 22): x2;xy;y2x^2;\quad xy;\quad y^2 — có 33 hạng tử.
- Hạng tử bậc 11: x;yx;\quad y — có 22 hạng tử.
- Hạng tử bậc 00 (hằng số có hệ số bằng 11): 11 — có 11 hạng tử.

Bước 2. Đếm số hạng tử nhiều nhất. Vì đa thức đã thu gọn nên mỗi loại đơn thức trên chỉ được xuất hiện nhiều nhất một lần. Do đó số hạng tử nhiều nhất là:
3+2+1=6 (hạng tử).3 + 2 + 1 = 6 \text{ (hạng tử).}

Bước 3. Nêu đa thức và ý kiến. Lấy đủ cả 66 hạng tử nói trên (mỗi hạng tử hệ số 11), ta được đa thức:
x2+xy+y2+x+y+1.x^2 + xy + y^2 + x + y + 1.
Đây là đa thức bậc hai (bậc cao nhất bằng 22), hai biến x, yx,\ y, đã thu gọn, mỗi hạng tử có hệ số 11 và có đúng 66 hạng tử.

Kiểm tra lại. Không thể thêm được hạng tử nào nữa: mọi đơn thức hai biến x, yx,\ y có bậc không vượt quá 22 đều đã nằm trong danh sách {x2, xy, y2, x, y, 1}\{x^2,\ xy,\ y^2,\ x,\ y,\ 1\}. Nếu thêm bất kì đơn thức nào khác thì hoặc trùng (đồng dạng) với một hạng tử đã có (trái với "đã thu gọn"), hoặc có bậc lớn hơn 22 (trái với "bậc hai"). Vậy 66 là số lớn nhất.

Kết luận. Bạn Chung trả lời đúng: đa thức như vậy có nhiều nhất 66 hạng tử; chẳng hạn x2+xy+y2+x+y+1x^2 + xy + y^2 + x + y + 1.

Đáp số

Chung đúng: nhiều nhất 6 hạng tử; ví dụ đa thức x2+xy+y2+x+y+1x^2 + xy + y^2 + x + y + 1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.