Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 1.22 trang 18 SGK Toán 8

Bài 3. Phép cộng và phép trừ đa thức   Đã kiểm chéo

Đề bài

Từ một miếng bìa, người ta cắt ra hai hình tròn có bán kính xx centimét và yy centimét. Tìm biểu thức biểu thị diện tích phần còn lại của miếng bìa, nếu biết miếng bìa có hình dạng gồm hai hình vuông ghép lại và có kích thước (centimét) như Hình 1.2. Biểu thức đó có phải là một đa thức không? Nếu phải thì đó là đa thức bậc mấy?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.2: Miếng bìa gồm hai hình vuông ghép cạnh nhau. Hình vuông nhỏ bên trái có cạnh 2x2x (cạnh trên ghi 2x2x, cạnh trái ghi 2x2x), trong đó cắt một hình tròn bán kính xx (đường tròn nội tiếp hình vuông cạnh 2x2x). Hình vuông lớn bên phải có cạnh 2,5y2,5y (cạnh trên ghi 2,5y2,5y, cạnh phải ghi 2,5y2,5y), trong đó cắt một hình tròn bán kính yy... thực tế đường tròn nội tiếp hình vuông cạnh 2,5y2,5y. Hai hình vuông ghép theo cạnh chung; hai hình tròn được cắt bỏ (phần trắng), phần còn lại tô màu xanh.

Lời giải

Tính diện tích hai hình vuông ghép lại.

Hình vuông nhỏ có cạnh 2x2x nên diện tích là:
(2x)2=4x2 (cm2).(2x)^2 = 4x^2 \ (\text{cm}^2).

Hình vuông lớn có cạnh 2,5y2{,}5y nên diện tích là:
(2,5y)2=6,25y2 (cm2).(2{,}5y)^2 = 6{,}25y^2 \ (\text{cm}^2).

Diện tích cả miếng bìa (hai hình vuông ghép lại) là:
4x2+6,25y2 (cm2).4x^2 + 6{,}25y^2 \ (\text{cm}^2).

Tính diện tích hai hình tròn bị cắt bỏ.

Hình tròn thứ nhất có bán kính xx, diện tích là πx2\pi x^2.

Hình tròn thứ hai có bán kính yy, diện tích là πy2\pi y^2.

Tổng diện tích hai hình tròn bị cắt bỏ là:
πx2+πy2 (cm2).\pi x^2 + \pi y^2 \ (\text{cm}^2).

Tính diện tích phần còn lại.

Diện tích phần còn lại bằng diện tích miếng bìa trừ đi diện tích hai hình tròn:
S=(4x2+6,25y2)−(πx2+πy2).S = \left(4x^2 + 6{,}25y^2\right) - \left(\pi x^2 + \pi y^2\right).

Nhóm các hạng tử đồng dạng:
S=(4−π)x2+(6,25−π)y2 (cm2).S = (4 - \pi)x^2 + (6{,}25 - \pi)y^2 \ (\text{cm}^2).

Kết luận về biểu thức.

Biểu thức S=(4−π)x2+(6,25−π)y2S = (4 - \pi)x^2 + (6{,}25 - \pi)y^2 là tổng của những đơn thức (các hệ số 4−π4 - \pi và 6,25−π6{,}25 - \pi là các số thực) nên nó là một đa thức (hai biến xx, yy).

Mỗi hạng tử x2x^2 và y2y^2 đều có bậc 22, nên đa thức này có bậc 22.

Đáp số

Diện tích phần còn lại: S=(4−π)x2+(6,25−π)y2S = (4 - \pi)x^2 + (6{,}25 - \pi)y^2 (cm²); đó là một đa thức bậc 2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.