Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 2.17 trang 41 SGK Toán 8

Bài 8. Tổng và hiệu hai lập phương   Đã kiểm chéo

Đề bài

Chứng minh đẳng thức (10a+5)2=100a(a+1)+25(10a+5)^2 = 100a(a+1) + 25. Từ đó em hãy nêu một quy tắc tính nhẩm bình phương của một số có tận cùng là 5.
Áp dụng: Tính 25225^2; 35235^2.

Lời giải

Chứng minh đẳng thức (10a+5)2=100a(a+1)+25(10a+5)^2 = 100a(a+1) + 25.

Biến đổi vế trái, áp dụng hằng đẳng thức bình phương của một tổng:

(10a+5)2=(10a)2+2⋅10a⋅5+52=100a2+100a+25(10a+5)^2 = (10a)^2 + 2 \cdot 10a \cdot 5 + 5^2 = 100a^2 + 100a + 25.

Đặt 100a100a làm nhân tử chung của hai hạng tử đầu, ta được:

100a2+100a+25=100a(a+1)+25100a^2 + 100a + 25 = 100a(a+1) + 25.

Vậy (10a+5)2=100a(a+1)+25(10a+5)^2 = 100a(a+1) + 25 (đpcm).

Quy tắc tính nhẩm bình phương của một số có tận cùng là 5.

Một số có tận cùng là 5 luôn viết được dưới dạng 10a+510a + 5, trong đó aa là số tạo bởi các chữ số đứng trước chữ số 5. Theo đẳng thức đã chứng minh, (10a+5)2=100a(a+1)+25(10a+5)^2 = 100a(a+1) + 25; vì 100a(a+1)100a(a+1) chính là tích a(a+1)a(a+1) viết thêm hai chữ số 0 vào sau, nên cộng thêm 25 nghĩa là viết 25 vào ngay sau tích a(a+1)a(a+1).

Quy tắc: Muốn tính nhẩm bình phương của một số có tận cùng là 5, ta lấy số aa tạo bởi các chữ số đứng trước chữ số 5 nhân với số liền sau nó là a+1a + 1, rồi viết thêm 25 vào bên phải tích vừa nhận được.

Áp dụng.

Tính 25225^2: ở đây a=2a = 2, ta có a(a+1)=2⋅3=6a(a+1) = 2 \cdot 3 = 6, viết thêm 25 vào sau được 625. Vậy 252=62525^2 = 625.

Tính 35235^2: ở đây a=3a = 3, ta có a(a+1)=3⋅4=12a(a+1) = 3 \cdot 4 = 12, viết thêm 25 vào sau được 1225. Vậy 352=122535^2 = 1225.

Đáp số

đpcmLấy số aa đứng trước chữ số 5 nhân với số liền sau a+1a+1, rồi viết thêm 25 vào bên phải252=62525^2 = 625; 352=122535^2 = 1225

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.