Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 2.19 trang 41 SGK Toán 8

Bài 8. Tổng và hiệu hai lập phương   Đã kiểm chéo

Đề bài

Rút gọn các biểu thức:

a) (x−2)3+(x+2)3−6x(x+2)(x−2)(x-2)^3 + (x+2)^3 - 6x(x+2)(x-2);

b) (2x−y)3+(2x+y)3(2x-y)^3 + (2x+y)^3.

Lời giải

a) (x−2)3+(x+2)3−6x(x+2)(x−2)(x-2)^3 + (x+2)^3 - 6x(x+2)(x-2)

Khai triển hai lập phương:

(x−2)3=x3−6x2+12x−8(x-2)^3 = x^3 - 6x^2 + 12x - 8

(x+2)3=x3+6x2+12x+8(x+2)^3 = x^3 + 6x^2 + 12x + 8

Cộng lại:

(x−2)3+(x+2)3=2x3+24x(x-2)^3 + (x+2)^3 = 2x^3 + 24x

Tính tích (dùng hằng đẳng thức hiệu hai bình phương):

6x(x+2)(x−2)=6x(x2−4)=6x3−24x6x(x+2)(x-2) = 6x(x^2 - 4) = 6x^3 - 24x

Vậy:

(x−2)3+(x+2)3−6x(x+2)(x−2)=2x3+24x−(6x3−24x)(x-2)^3 + (x+2)^3 - 6x(x+2)(x-2) = 2x^3 + 24x - (6x^3 - 24x)

=2x3+24x−6x3+24x=−4x3+48x= 2x^3 + 24x - 6x^3 + 24x = -4x^3 + 48x

Hay viết gọn: −4x3+48x=−4x(x2−12)-4x^3 + 48x = -4x(x^2 - 12).

*Kiểm tra với x=1x=1:* (−1)3+33−6⋅1⋅3⋅(−1)=−1+27+18=44(-1)^3 + 3^3 - 6\cdot1\cdot3\cdot(-1) = -1 + 27 + 18 = 44, và −4⋅1+48⋅1=44-4\cdot1 + 48\cdot1 = 44 (khớp).

b) (2x−y)3+(2x+y)3(2x-y)^3 + (2x+y)^3

Áp dụng hằng đẳng thức tổng hai lập phương A3+B3=(A+B)(A2−AB+B2)A^3 + B^3 = (A+B)(A^2 - AB + B^2) với A=2x−yA = 2x - y, B=2x+yB = 2x + y:

A+B=(2x−y)+(2x+y)=4xA + B = (2x-y) + (2x+y) = 4x

A2−AB+B2=(4x2−4xy+y2)−(4x2−y2)+(4x2+4xy+y2)A^2 - AB + B^2 = (4x^2 - 4xy + y^2) - (4x^2 - y^2) + (4x^2 + 4xy + y^2)

=4x2+3y2= 4x^2 + 3y^2

Do đó:

(2x−y)3+(2x+y)3=4x(4x2+3y2)=16x3+12xy2(2x-y)^3 + (2x+y)^3 = 4x(4x^2 + 3y^2) = 16x^3 + 12xy^2

*Kiểm tra bằng khai triển:* (2x−y)3=8x3−12x2y+6xy2−y3(2x-y)^3 = 8x^3 - 12x^2y + 6xy^2 - y^3 và (2x+y)3=8x3+12x2y+6xy2+y3(2x+y)^3 = 8x^3 + 12x^2y + 6xy^2 + y^3; cộng lại được 16x3+12xy216x^3 + 12xy^2 (khớp).

Đáp số

−4x3+48x=−4x(x2−12)-4x^3 + 48x = -4x(x^2 - 12)16x3+12xy2=4x(4x2+3y2)16x^3 + 12xy^2 = 4x(4x^2 + 3y^2)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.