Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Bài 6.44 trang 26 SGK Toán 8

Bài tập cuối chương VI   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một xe ô tô đi từ Hà Nội đến Cửa Lò với vận tốc 60 km/h và dự kiến sẽ đến Cửa Lò sau 5 giờ xe chạy. Tuy nhiên, sau 2232\dfrac{2}{3} giờ chạy với vận tốc 60 km/h, xe dừng nghỉ 20 phút. Sau khi dừng nghỉ, để đến Cửa Lò đúng thời gian dự kiến, xe phải tăng vận tốc so với chặng đầu.

a) Tính độ dài quãng đường Hà Nội – Cửa Lò.

b) Tính độ dài quãng đường còn lại sau khi dừng nghỉ.

c) Cho biết ở chặng thứ hai xe tăng vận tốc thêm xx (km/h). Hãy viết biểu thức PP biểu thị thời gian (tính bằng giờ) thực tế xe chạy hết chặng đường Hà Nội – Cửa Lò.

d) Tính giá trị của PP lần lượt tại x=5x=5; x=10x=10; x=15x=15, từ đó cho biết ở chặng thứ hai (sau khi xe dừng nghỉ):
– Nếu tăng vận tốc thêm 5 km/h thì xe đến Cửa Lò muộn hơn dự kiến bao nhiêu giờ?
– Nếu tăng vận tốc thêm 10 km/h thì xe đến Cửa Lò có đúng thời gian dự kiến không?
– Nếu tăng vận tốc thêm 15 km/h thì xe đến Cửa Lò sớm hơn dự kiến bao nhiêu giờ?

Lời giải

a) Độ dài quãng đường Hà Nội – Cửa Lò

Xe dự kiến đi với vận tốc 6060 km/h trong 55 giờ nên quãng đường Hà Nội – Cửa Lò là:

s=60⋅5=300 (km).s = 60 \cdot 5 = 300 \ (\text{km}).

b) Độ dài quãng đường còn lại sau khi dừng nghỉ

Đổi 2232\dfrac{2}{3} giờ =83= \dfrac{8}{3} giờ. Quãng đường xe đã đi ở chặng đầu (với vận tốc 6060 km/h) là:

s1=60⋅83=160 (km).s_1 = 60 \cdot \dfrac{8}{3} = 160 \ (\text{km}).

Quãng đường còn lại sau khi dừng nghỉ:

s2=300−160=140 (km).s_2 = 300 - 160 = 140 \ (\text{km}).

c) Biểu thức PP biểu thị thời gian thực tế xe chạy hết chặng Hà Nội – Cửa Lò

Ở chặng thứ hai xe tăng vận tốc thêm xx (km/h) nên vận tốc chặng thứ hai là (60+x)(60 + x) km/h.

Thời gian xe chạy ở chặng thứ hai (đi hết 140140 km) là 14060+x\dfrac{140}{60+x} giờ.

Tổng thời gian thực tế gồm: thời gian chặng đầu 83\dfrac{8}{3} giờ, thời gian nghỉ 2020 phút =13= \dfrac{1}{3} giờ và thời gian chặng thứ hai:

P=83+13+14060+x=3+14060+x(giờ).P = \dfrac{8}{3} + \dfrac{1}{3} + \dfrac{140}{60+x} = 3 + \dfrac{140}{60+x} \quad (\text{giờ}).

d) Tính PP tại x=5; 10; 15x = 5;\ 10;\ 15

• Với x=5x = 5:
P=3+14060+5=3+14065=3+2813=6713≈5,15 (giờ).P = 3 + \dfrac{140}{60+5} = 3 + \dfrac{140}{65} = 3 + \dfrac{28}{13} = \dfrac{67}{13} \approx 5{,}15 \ (\text{giờ}).
Vì 5,15>55{,}15 > 5 nên xe đến muộn hơn dự kiến:
6713−5=213≈0,15 (giờ).\dfrac{67}{13} - 5 = \dfrac{2}{13} \approx 0{,}15 \ (\text{giờ}).

• Với x=10x = 10:
P=3+14060+10=3+14070=3+2=5 (giờ).P = 3 + \dfrac{140}{60+10} = 3 + \dfrac{140}{70} = 3 + 2 = 5 \ (\text{giờ}).
Vậy xe đến đúng thời gian dự kiến.

• Với x=15x = 15:
P=3+14060+15=3+14075=3+2815=7315≈4,87 (giờ).P = 3 + \dfrac{140}{60+15} = 3 + \dfrac{140}{75} = 3 + \dfrac{28}{15} = \dfrac{73}{15} \approx 4{,}87 \ (\text{giờ}).
Vì 4,87<54{,}87 < 5 nên xe đến sớm hơn dự kiến:
5−7315=215≈0,13 (giờ).5 - \dfrac{73}{15} = \dfrac{2}{15} \approx 0{,}13 \ (\text{giờ}).

Kết luận:
– Tăng thêm 55 km/h: đến muộn hơn khoảng 213≈0,15\dfrac{2}{13} \approx 0{,}15 giờ.
– Tăng thêm 1010 km/h: đến đúng thời gian dự kiến.
– Tăng thêm 1515 km/h: đến sớm hơn khoảng 215≈0,13\dfrac{2}{15} \approx 0{,}13 giờ.

Đáp số

300 km140 kmP = 3 + 140/(60 + x) (giờ)x = 5: P ≈ 5,15 giờ, muộn hơn ≈ 0,15 giờ; x = 10: P = 5 giờ, đúng giờ; x = 15: P ≈ 4,87 giờ, sớm hơn ≈ 0,13 giờ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.