Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Tranh luận trang 30 SGK Toán 8

Phương trình bậc nhất một ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hai bạn Vuông và Tròn giải phương trình 2x+5=162x + 5 = 16 như sau:

Vuông:
2x+5=162x + 5 = 16
2x=16−52x = 16 - 5
2x=112x = 11
x=112x = \dfrac{11}{2}.

Tròn:
2x+5=162x + 5 = 16
2x2+5=162\dfrac{2x}{2} + 5 = \dfrac{16}{2}
x+5=8x + 5 = 8
x=8−5x = 8 - 5
x=3x = 3.

Theo em, bạn nào giải đúng, bạn nào giải sai? Giải thích.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 30 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình vẽ bảng xanh ghi hai lời giải song song: bên trái (Vuông) gồm các dòng 2x+5=162x+5=16; 2x=16−52x=16-5; 2x=112x=11; x=112x=\dfrac{11}{2}. Bên phải (Tròn) gồm các dòng 2x+5=162x+5=16; 2x2+5=162\dfrac{2x}{2}+5=\dfrac{16}{2}; x+5=8x+5=8; x=8−5x=8-5; x=3x=3.

Lời giải

Bạn Vuông giải đúng, bạn Tròn giải sai.

Lời giải đúng của bạn Vuông:

2x+5=162x + 5 = 16

Chuyển hạng tử 55 sang vế phải và đổi dấu:

2x=16−52x = 16 - 5
2x=112x = 11
x=112x = \dfrac{11}{2}

Vậy phương trình có nghiệm x=112x = \dfrac{11}{2}.

Thử lại: Thay x=112x = \dfrac{11}{2} vào vế trái: 2⋅112+5=11+5=162\cdot\dfrac{11}{2} + 5 = 11 + 5 = 16, bằng vế phải. Vậy bạn Vuông làm đúng.

Chỗ sai của bạn Tròn:

Bạn Tròn muốn chia cả hai vế cho 22. Nhưng khi chia một vế cho 22 thì phải chia tất cả các hạng tử của vế đó cho 22. Bạn Tròn chỉ chia 2x2x và 1616 cho 22 mà quên chia hạng tử 55, nên bước

2x2+5=162\dfrac{2x}{2} + 5 = \dfrac{16}{2}

là sai. Đúng ra phải là:

2x+52=162  ⇒  x+52=8\dfrac{2x + 5}{2} = \dfrac{16}{2} \;\Rightarrow\; x + \dfrac{5}{2} = 8

dẫn tới x=8−52=112x = 8 - \dfrac{5}{2} = \dfrac{11}{2}, trùng với kết quả của bạn Vuông.

Thử lại kết quả x=3x = 3 của bạn Tròn: 2⋅3+5=11≠162\cdot 3 + 5 = 11 \neq 16, nên x=3x = 3 không phải là nghiệm. Điều này khẳng định bạn Tròn giải sai.

Đáp số

Bạn Vuông đúng (x = 5,5); bạn Tròn sai vì khi chia hai vế cho 2 đã quên chia hạng tử 5

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.