Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 2.27 trang 46 SGK Toán 8

Bài tập (cuối Bài 9. Phân tích đa thức thành nhân tử)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Phân tích các đa thức sau thành nhân tử:

a) x3+y3+x+yx^3 + y^3 + x + y;

b) x3−y3+x−yx^3 - y^3 + x - y;

c) (x−y)3+(x+y)3(x - y)^3 + (x + y)^3;

d) x3−3x2y+3xy2−y3+y2−x2x^3 - 3x^2y + 3xy^2 - y^3 + y^2 - x^2.

Lời giải

a) x3+y3+x+yx^3 + y^3 + x + y

Nhóm hạng tử và dùng hằng đẳng thức tổng hai lập phương:

x3+y3+x+y=(x3+y3)+(x+y)x^3 + y^3 + x + y = (x^3 + y^3) + (x + y)

=(x+y)(x2−xy+y2)+(x+y)= (x+y)(x^2 - xy + y^2) + (x+y)

=(x+y)(x2−xy+y2+1)= (x+y)(x^2 - xy + y^2 + 1)

b) x3−y3+x−yx^3 - y^3 + x - y

Nhóm hạng tử và dùng hằng đẳng thức hiệu hai lập phương:

x3−y3+x−y=(x3−y3)+(x−y)x^3 - y^3 + x - y = (x^3 - y^3) + (x - y)

=(x−y)(x2+xy+y2)+(x−y)= (x-y)(x^2 + xy + y^2) + (x-y)

=(x−y)(x2+xy+y2+1)= (x-y)(x^2 + xy + y^2 + 1)

c) (x−y)3+(x+y)3(x - y)^3 + (x + y)^3

Đặt A=x−yA = x - y, B=x+yB = x + y rồi dùng hằng đẳng thức tổng hai lập phương A3+B3=(A+B)(A2−AB+B2)A^3 + B^3 = (A+B)(A^2 - AB + B^2):

- A+B=(x−y)+(x+y)=2xA + B = (x-y) + (x+y) = 2x
- A2=x2−2xy+y2A^2 = x^2 - 2xy + y^2
- B2=x2+2xy+y2B^2 = x^2 + 2xy + y^2
- AB=(x−y)(x+y)=x2−y2AB = (x-y)(x+y) = x^2 - y^2
- A2−AB+B2=(x2−2xy+y2)−(x2−y2)+(x2+2xy+y2)=x2+3y2A^2 - AB + B^2 = (x^2 - 2xy + y^2) - (x^2 - y^2) + (x^2 + 2xy + y^2) = x^2 + 3y^2

Do đó:

(x−y)3+(x+y)3=2x(x2+3y2)(x-y)^3 + (x+y)^3 = 2x(x^2 + 3y^2)

*Kiểm tra:* (x−y)3+(x+y)3=(x3−3x2y+3xy2−y3)+(x3+3x2y+3xy2+y3)=2x3+6xy2=2x(x2+3y2)(x-y)^3 + (x+y)^3 = (x^3 - 3x^2y + 3xy^2 - y^3) + (x^3 + 3x^2y + 3xy^2 + y^3) = 2x^3 + 6xy^2 = 2x(x^2 + 3y^2). ✓

d) x3−3x2y+3xy2−y3+y2−x2x^3 - 3x^2y + 3xy^2 - y^3 + y^2 - x^2

Bốn hạng tử đầu là khai triển lập phương của một hiệu, hai hạng tử cuối là hiệu hai bình phương:

x3−3x2y+3xy2−y3+y2−x2=(x3−3x2y+3xy2−y3)−(x2−y2)x^3 - 3x^2y + 3xy^2 - y^3 + y^2 - x^2 = (x^3 - 3x^2y + 3xy^2 - y^3) - (x^2 - y^2)

=(x−y)3−(x−y)(x+y)= (x - y)^3 - (x - y)(x + y)

Đặt nhân tử chung (x−y)(x - y):

=(x−y)[(x−y)2−(x+y)]= (x - y)\big[(x - y)^2 - (x + y)\big]

=(x−y)(x2−2xy+y2−x−y)= (x - y)(x^2 - 2xy + y^2 - x - y)

Đáp số

(x+y)(x2−xy+y2+1)(x+y)(x^2 - xy + y^2 + 1)(x−y)(x2+xy+y2+1)(x-y)(x^2 + xy + y^2 + 1)2x(x2+3y2)2x(x^2 + 3y^2)(x−y)(x2−2xy+y2−x−y)(x-y)(x^2 - 2xy + y^2 - x - y)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.