Giải Bài 3.6 trang 55 SGK Toán 8
Đề bài
Vẽ hình thang cân () biết đáy lớn dài 4 cm, cạnh bên dài 2 cm và đường chéo dài 3 cm.
Lời giải
Phân tích
Giả sử đã dựng được hình thang cân () với cm, cạnh bên cm, đường chéo cm.
Xét tam giác : ta biết cả ba độ dài cm, cm (cạnh bên), cm (đường chéo). Vậy tam giác dựng được. Khi đã có , , thì chỉ còn phải xác định đỉnh .
Cách dựng
a) Dựng đoạn thẳng cm.
b) Dựng tam giác : vẽ cung tròn tâm bán kính cm và cung tròn tâm bán kính cm; hai cung cắt nhau tại điểm (lấy nằm về một phía của ).
c) Qua dựng tia (tia nằm cùng phía với so với ).
d) Trên tia , dựng điểm sao cho cm: vẽ cung tròn tâm bán kính cm cắt tia tại .
e) Nối , ta được hình thang cần dựng.
Chứng minh
Theo cách dựng, nên là hình thang với hai đáy và .
Lại có cm và cm nên . Hình thang có hai cạnh bên bằng nhau (và không song song) là hình thang cân, do đó là hình thang cân.
Trong hình thang cân này: đáy lớn cm, cạnh bên cm, đường chéo cm (và do tính chất hình thang cân, cm). Vậy hình vừa dựng thỏa mãn mọi yêu cầu của đề bài.
Kiểm tra bằng tính toán
Đặt , . Đỉnh thỏa , :
Trừ vế: ; suy ra , .
Do hình thang cân nhận trục đối xứng là đường trung trực của nên có hoành độ , cùng tung độ với . Khi đó:
Các số liệu khớp với đề, nên bài toán dựng được (khi đó đáy nhỏ cm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.