Giải Bài 3.29 trang 71 SGK Toán 8
Đề bài
Tìm các hình thoi và hình vuông trong Hình 3.55.
Hình 3.55 gồm bốn tứ giác:
a) Tứ giác ABCD dạng hình bình hành nghiêng: AB = DC (đánh dấu hai gạch) và AD = BC (đánh dấu một gạch); các cạnh kề AB và AD không được chỉ rõ bằng nhau (AB khác AD).
b) Tứ giác EFGH với hai đường chéo EG và FH cắt nhau vuông góc tại tâm: EO = OG (đánh dấu hai gạch bằng nhau), FO = OH (đánh dấu một gạch bằng nhau), tại giao điểm có kí hiệu góc vuông; đây là tứ giác có hai đường chéo vuông góc cắt nhau tại trung điểm.
c) Tứ giác MNPQ với hai đường chéo MP và NQ cắt nhau tại tâm có kí hiệu góc vuông; góc tại M (giữa MN và MP) bằng 45°; hai góc ở M và P được đánh dấu bằng nhau.
d) Tứ giác RSUT (hình cái diều) với RS = ST (đánh dấu hai gạch) và SU = TU (đánh dấu một gạch); hai góc tại R bằng nhau (đánh dấu cung); R và U là hai đỉnh đối, S và T là hai đỉnh đối.
Lời giải
Nhắc lại dấu hiệu nhận biết (SGK):
- Hình thoi: tứ giác có bốn cạnh bằng nhau; hoặc hình bình hành có hai cạnh kề bằng nhau; hoặc hình bình hành có hai đường chéo vuông góc với nhau.
- Hình vuông: hình chữ nhật có hai cạnh kề bằng nhau; hoặc hình thoi có một góc vuông (hay có hai đường chéo bằng nhau).
a) Tứ giác .
Ta có và , tức là hai cặp cạnh đối bằng nhau. Theo dấu hiệu nhận biết, là hình bình hành. Tuy nhiên hai cạnh kề và không bằng nhau nên không phải hình thoi (và do đó cũng không phải hình vuông).
b) Tứ giác .
Hai đường chéo và cắt nhau tại với và , nên là trung điểm của mỗi đường chéo là hình bình hành. Lại có hai đường chéo cắt nhau tại tạo thành góc vuông, tức . Hình bình hành có hai đường chéo vuông góc nên là hình thoi.
Vì hai đường chéo được đánh dấu khác nhau ( hai gạch, một gạch) nên , do đó không phải hình vuông.
c) Tứ giác .
Hai đường chéo và cắt nhau tại tâm (trung điểm mỗi đường) và vuông góc với nhau, nên là hình thoi. Trong hình thoi, đường chéo là tia phân giác của góc . Mà góc giữa cạnh và đường chéo bằng , nên:
Hình thoi có một góc vuông nên là hình vuông.
d) Tứ giác (hình cái diều).
Ta có (một cặp cạnh kề) và (cặp cạnh kề còn lại), nhưng . Tứ giác chỉ có hai cặp cạnh kề bằng nhau (bốn cạnh không bằng nhau), nên đây là hình cái diều, không phải hình thoi, cũng không phải hình vuông.
Kết luận: Trong Hình 3.55, các hình thoi là b) và c); trong đó c) còn là hình vuông.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.