Giải Bài 3.44 trang 75 SGK Toán 8
Đề bài
Cho tam giác vuông tại . Gọi là trung điểm của còn , lần lượt là chân đường vuông góc hạ từ xuống , (H.3.60).
a) Chứng minh hai tam giác vuông và bằng nhau.
b) Chứng minh tứ giác là một hình chữ nhật.
Từ đó suy ra là trung điểm của , là trung điểm của .
c) Lấy điểm sao cho là trung điểm của , chứng minh rằng tứ giác là một hình thoi.
d) Nếu , tức là tam giác vuông cân tại thì tứ giác có là hình vuông không? Vì sao?
Hình 3.60: Tam giác vuông tại , với ở dưới bên trái, bên phải, phía trên. là trung điểm cạnh huyền . Từ hạ đường vuông góc xuống tại và xuống tại (có kí hiệu góc vuông tại và ). nằm bên trái , trên đường kéo dài, với là trung điểm của (các đoạn và được đánh dấu bằng hai gạch bằng nhau). Có đánh dấu (hai gạch trên và ). Góc vuông tại được kí hiệu.
Lời giải
a) Chứng minh .
Vì và nên vuông tại và vuông tại .
Xét hai tam giác vuông và , ta có:
- (vì là trung điểm của ) — hai cạnh huyền bằng nhau.
- Vì và nên . Do đó (hai góc đồng vị).
Hai tam giác vuông có cạnh huyền bằng nhau và một góc nhọn bằng nhau nên (cạnh huyền – góc nhọn).
b) Chứng minh là hình chữ nhật. Suy ra là trung điểm của , là trung điểm của .
Xét tứ giác có:
- (tam giác vuông tại );
- (vì );
- (vì ).
Tứ giác có ba góc vuông nên là hình chữ nhật.
Trong hình chữ nhật , các cạnh đối bằng nhau: và .
Theo câu a, nên và .
Do đó , suy ra là trung điểm của ;
, suy ra là trung điểm của .
c) Chứng minh là hình thoi.
Tứ giác có hai đường chéo là và .
Theo câu b, là trung điểm của ; theo cách lấy điểm , là trung điểm của .
Tứ giác có hai đường chéo cắt nhau tại trung điểm của mỗi đường nên là hình bình hành.
Mặt khác, mà nằm trên đường thẳng nên , tức là hai đường chéo vuông góc với nhau.
Hình bình hành có hai đường chéo vuông góc với nhau là hình thoi. Vậy là hình thoi.
d) Nếu thì tứ giác có là hình vuông không? Vì sao?
Vì là hình thoi nên là hình vuông khi và chỉ khi hai đường chéo bằng nhau: .
Theo câu b, và là trung điểm của nên .
Vì là trung điểm của nên .
Khi thì , tức là hình thoi có hai đường chéo bằng nhau.
Hình thoi có hai đường chéo bằng nhau là hình vuông. Vậy khi (tam giác vuông cân tại ) thì là hình vuông.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.