Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Hoạt động 1 trang 83 SGK Toán 8

Bài 34. Ba trường hợp đồng dạng của hai tam giác   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hai tam giác ABCABC và A′B′C′A'B'C' có A′B′AB=A′C′AC=B′C′BC\dfrac{A'B'}{AB} = \dfrac{A'C'}{AC} = \dfrac{B'C'}{BC}.

a) Nếu A′B′=ABA'B' = AB thì hai tam giác có đồng dạng với nhau không? Vì sao?

b) Nếu A′B′<ABA'B' < AB như Hình 9.11. Trên đoạn thẳng ABAB lấy điểm MM sao cho AM=A′B′AM = A'B'. Kẻ đường thẳng qua MM song song với BCBC và cắt ACAC tại NN.
– Hãy giải thích vì sao △AMN∽△ABC\triangle AMN \backsim \triangle ABC.
– Hãy chứng tỏ rằng AN=A′C′AN = A'C', MN=B′C′MN = B'C' để suy ra △AMN=△A′B′C′\triangle AMN = \triangle A'B'C' (c.c.c).
– Hai tam giác A′B′C′A'B'C' và ABCABC có đồng dạng với nhau không? Nếu có, em hãy viết đúng kí hiệu đồng dạng giữa chúng.

c) Nếu A′B′>ABA'B' > AB thì tam giác A′B′C′A'B'C' có đồng dạng với tam giác ABCABC không? Vì sao?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 83 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.11: Tam giác ABCABC với đỉnh AA ở trên, đáy BCBC nằm ngang (BB bên trái, CC bên phải). Trên cạnh ABAB có điểm MM, trên cạnh ACAC có điểm NN; đoạn MNMN song song với BCBC (đoạn AMAM được đánh dấu bằng một gạch). Bên phải là tam giác A′B′C′A'B'C' nhỏ hơn, dạng đồng dạng với tam giác AMNAMN, cạnh A′B′A'B' cũng được đánh dấu một gạch.

Lời giải

## a) Trường hợp A′B′=ABA'B' = AB

Theo giả thiết A′B′AB=A′C′AC=B′C′BC\dfrac{A'B'}{AB} = \dfrac{A'C'}{AC} = \dfrac{B'C'}{BC}.

Vì A′B′=ABA'B' = AB nên A′B′AB=1\dfrac{A'B'}{AB} = 1. Do đó cả ba tỉ số đều bằng 11:

A′C′AC=1⇒A′C′=AC,B′C′BC=1⇒B′C′=BC.\dfrac{A'C'}{AC} = 1 \Rightarrow A'C' = AC, \qquad \dfrac{B'C'}{BC} = 1 \Rightarrow B'C' = BC.

Vậy hai tam giác A′B′C′A'B'C' và ABCABC có A′B′=ABA'B' = AB, A′C′=ACA'C' = AC, B′C′=BCB'C' = BC nên △A′B′C′=△ABC\triangle A'B'C' = \triangle ABC (c.c.c). Hai tam giác bằng nhau thì đồng dạng với nhau (với tỉ số đồng dạng bằng 11).

Kết luận: Có, hai tam giác đồng dạng với nhau.

##

b) Trường hợp A′B′<ABA'B' < AB (Hình 9.11)

• Giải thích vì sao △AMN∽△ABC\triangle AMN \backsim \triangle ABC.

Vì MN∥BCMN \parallel BC, theo hệ quả của định lí Thalès (đường thẳng song song với một cạnh của tam giác và cắt hai cạnh còn lại), tam giác AMNAMN có một cạnh song song với cạnh BCBC của tam giác ABCABC nên:

△AMN∽△ABC.\triangle AMN \backsim \triangle ABC.

• Chứng tỏ AN=A′C′AN = A'C' và MN=B′C′MN = B'C'.

Vì △AMN∽△ABC\triangle AMN \backsim \triangle ABC nên các cạnh tương ứng tỉ lệ:

AMAB=ANAC=MNBC.\dfrac{AM}{AB} = \dfrac{AN}{AC} = \dfrac{MN}{BC}.

Mà AM=A′B′AM = A'B', nên AMAB=A′B′AB\dfrac{AM}{AB} = \dfrac{A'B'}{AB}. Kết hợp với giả thiết A′B′AB=A′C′AC=B′C′BC\dfrac{A'B'}{AB} = \dfrac{A'C'}{AC} = \dfrac{B'C'}{BC}, ta được:

ANAC=A′C′AC⇒AN=A′C′,\dfrac{AN}{AC} = \dfrac{A'C'}{AC} \Rightarrow AN = A'C',

MNBC=B′C′BC⇒MN=B′C′.\dfrac{MN}{BC} = \dfrac{B'C'}{BC} \Rightarrow MN = B'C'.

• Suy ra △AMN=△A′B′C′\triangle AMN = \triangle A'B'C'.

Xét △AMN\triangle AMN và △A′B′C′\triangle A'B'C' có:

AM=A′B′ (cách dựng),AN=A′C′ (cmt),MN=B′C′ (cmt).AM = A'B' \ (\text{cách dựng}), \quad AN = A'C' \ (\text{cmt}), \quad MN = B'C' \ (\text{cmt}).

Vậy △AMN=△A′B′C′\triangle AMN = \triangle A'B'C' (c.c.c).

• Kết luận về △A′B′C′\triangle A'B'C' và △ABC\triangle ABC.

Ta có △A′B′C′=△AMN\triangle A'B'C' = \triangle AMN và △AMN∽△ABC\triangle AMN \backsim \triangle ABC, do đó:

△A′B′C′∽△ABC.\triangle A'B'C' \backsim \triangle ABC.

(Kí hiệu viết đúng theo thứ tự đỉnh tương ứng: A′↔AA' \leftrightarrow A, B′↔BB' \leftrightarrow B, C′↔CC' \leftrightarrow C.)

##

c) Trường hợp A′B′>ABA'B' > AB

Khi A′B′>ABA'B' > AB, ta thấy vai trò của hai tam giác ABCABC và A′B′C′A'B'C' hoàn toàn như nhau (giả thiết về tỉ lệ ba cạnh là đối xứng). Lúc này AB<A′B′AB < A'B', nên ta lặp lại cách chứng minh ở ý

b) với vai trò hai tam giác đổi chỗ: trên cạnh A′B′A'B' lấy điểm sao cho đoạn lấy ra bằng ABAB, rồi kẻ đường song song với B′C′B'C'. Làm tương tự ta được △ABC∽△A′B′C′\triangle ABC \backsim \triangle A'B'C'.

Kết luận: Có, tam giác A′B′C′A'B'C' vẫn đồng dạng với tam giác ABCABC.

Nhận xét chung: Trong cả ba trường hợp, nếu hai tam giác có ba cặp cạnh tương ứng tỉ lệ thì chúng đồng dạng với nhau (trường hợp đồng dạng cạnh – cạnh – cạnh).

Đáp số

Có, hai tam giác đồng dạng (khi đó chúng bằng nhau, tỉ số đồng dạng bằng 1)đpcm; △A′B′C′∽△ABC\triangle A'B'C' \backsim \triangle ABCCó, hai tam giác đồng dạng với nhau

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.