Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Vận dụng trang 85 SGK Toán 8

Bài 34. Ba trường hợp đồng dạng của hai tam giác   Đã kiểm

Đề bài

Trở lại tình huống mở đầu. Em hãy vẽ một tam giác có ba cạnh tỉ lệ với ba cạnh của tam giác tạo bởi ba đỉnh là trái bóng và hai chân cột gôn. Từ đó tính góc sút bằng góc tương ứng của tam giác vừa vẽ được.

Lời giải

Phân tích đề

Ở tình huống mở đầu, trái bóng và hai chân cột gôn tạo thành một tam giác. Gọi TT là vị trí trái bóng, AA và BB là hai chân cột gôn. "Góc sút" là góc ATB^\widehat{ATB} — góc ở đỉnh đặt trái bóng, nhìn về hai cột gôn.

Vì tam giác TABTAB thực tế rất lớn (các cạnh dài hàng mét) nên không đo trực tiếp góc đó trên sân được. Ý tưởng: vẽ một tam giác nhỏ có ba cạnh tỉ lệ với ba cạnh của tam giác TABTAB, hai tam giác đó đồng dạng nên góc tương ứng bằng nhau, rồi đo góc tương ứng trên tam giác nhỏ.

Theo số liệu ở hình mở đầu, tam giác TABTAB có:
TA=10 m,TB=8 m,AB=7,32 m.TA = 10\ \text{m},\qquad TB = 8\ \text{m},\qquad AB = 7{,}32\ \text{m}.

Vẽ tam giác T′A′B′T'A'B' có ba cạnh tỉ lệ với ba cạnh của tam giác TABTAB

Chọn tỉ lệ xích 1 cm:1 m1\ \text{cm} : 1\ \text{m} (tức 1:1001 : 100), ta vẽ tam giác T′A′B′T'A'B' với:
T′A′=10 cm,T′B′=8 cm,A′B′=7,32 cm.T'A' = 10\ \text{cm},\qquad T'B' = 8\ \text{cm},\qquad A'B' = 7{,}32\ \text{cm}.

*Cách vẽ:*

1. Vẽ đoạn thẳng A′B′=7,32 cmA'B' = 7{,}32\ \text{cm}.
2. Vẽ cung tròn tâm A′A', bán kính 10 cm10\ \text{cm}.
3. Vẽ cung tròn tâm B′B', bán kính 8 cm8\ \text{cm}.
4. Hai cung cắt nhau tại điểm T′T' (lấy điểm không nằm trên đường thẳng A′B′A'B').
5. Nối T′A′T'A' và T′B′T'B', ta được tam giác T′A′B′T'A'B'.

Chứng minh △T′A′B′∽△TAB\triangle T'A'B' \backsim \triangle TAB

Đổi về cùng đơn vị: TA=10 m=1000 cmTA = 10\ \text{m} = 1000\ \text{cm}; TB=8 m=800 cmTB = 8\ \text{m} = 800\ \text{cm}; AB=7,32 m=732 cmAB = 7{,}32\ \text{m} = 732\ \text{cm}.

Ta có:
T′A′TA=101000=1100,T′B′TB=8800=1100,A′B′AB=7,32732=1100.\frac{T'A'}{TA} = \frac{10}{1000} = \frac{1}{100},\qquad \frac{T'B'}{TB} = \frac{8}{800} = \frac{1}{100},\qquad \frac{A'B'}{AB} = \frac{7{,}32}{732} = \frac{1}{100}.

Vì ba cạnh của tam giác T′A′B′T'A'B' tỉ lệ với ba cạnh của tam giác TABTAB:
T′A′TA=T′B′TB=A′B′AB=1100,\frac{T'A'}{TA} = \frac{T'B'}{TB} = \frac{A'B'}{AB} = \frac{1}{100},
nên theo trường hợp đồng dạng cạnh – cạnh – cạnh (c.c.c):
△T′A′B′∽△TAB.\triangle T'A'B' \backsim \triangle TAB.

Tính góc sút

Vì △T′A′B′∽△TAB\triangle T'A'B' \backsim \triangle TAB nên các góc tương ứng bằng nhau, suy ra:
A′T′B′^=ATB^.\widehat{A'T'B'} = \widehat{ATB}.

Dùng thước đo độ đo góc A′T′B′^\widehat{A'T'B'} ngay trên tam giác nhỏ vừa vẽ, ta được A′T′B′^≈46∘\widehat{A'T'B'} \approx 46^\circ.

Kết luận: Góc sút ATB^=A′T′B′^≈46∘\widehat{ATB} = \widehat{A'T'B'} \approx 46^\circ, đo được trên tam giác đồng dạng vừa dựng mà không cần ra sân đo trực tiếp.

Đáp số

Góc sút ≈ 46°

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.