Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.10 trang 90 SGK Toán 8

Bài 35. Định lí Pythagore và ứng dụng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Có hai chiếc cột dựng thẳng đứng trên mặt đất với chiều cao lần lượt là 3 m và 2 m. Người ta nối hai sợi dây từ đỉnh cột này đến chân cột kia và hai sợi dây cắt nhau tại một điểm (H.9.25). Hãy tính độ cao hh của điểm đó so với mặt đất.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 90 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.25: Hai cột thẳng đứng trên mặt đất, cột bên trái cao 3 m, cột bên phải cao 2 m. Hai sợi dây nối chéo: một dây từ đỉnh cột trái (cao 3 m) xuống chân cột phải, dây kia từ đỉnh cột phải (cao 2 m) xuống chân cột trái. Hai dây cắt nhau tại một điểm; từ điểm đó hạ đường thẳng đứng xuống mặt đất có độ dài hh.

Lời giải

Phân tích. Gọi cột bên trái là ABAB với đỉnh AA, cao AB=3AB = 3 m; cột bên phải là CDCD với đỉnh CC, cao CD=2CD = 2 m; hai chân cột BB, DD cùng nằm trên mặt đất. Hai sợi dây là ADAD (từ đỉnh cột trái xuống chân cột phải) và CBCB (từ đỉnh cột phải xuống chân cột trái), cắt nhau tại MM. Từ MM hạ MH⊥BDMH \perp BD tại HH, khi đó MH=hMH = h là độ cao cần tính.

Vì ABAB, CDCD, MHMH cùng vuông góc với mặt đất BDBD nên AB∥CD∥MHAB \parallel CD \parallel MH. Đặt BD=dBD = d (khoảng cách hai chân cột), BH=xBH = x.

Bước 1: Xét dây CBCB với MH∥CDMH \parallel CD.
Trong tam giác BDCBDC có MH∥CDMH \parallel CD (cùng vuông góc BDBD), MM nằm trên CBCB, HH nằm trên BDBD. Theo định lí Thalès (hai tam giác đồng dạng BHMBHM và BDCBDC):
MHCD=BHBD⇒h2=xd.\frac{MH}{CD} = \frac{BH}{BD} \quad\Rightarrow\quad \frac{h}{2} = \frac{x}{d}.

Bước 2: Xét dây ADAD với MH∥ABMH \parallel AB.
Trong tam giác DBADBA có MH∥ABMH \parallel AB, MM nằm trên ADAD, HH nằm trên BDBD với DH=d−xDH = d - x. Theo định lí Thalès (hai tam giác đồng dạng DHMDHM và DBADBA):
MHAB=DHDB⇒h3=d−xd.\frac{MH}{AB} = \frac{DH}{DB} \quad\Rightarrow\quad \frac{h}{3} = \frac{d-x}{d}.

Bước 3: Cộng hai kết quả để khử xx và dd.
h2+h3=xd+d−xd=x+d−xd=dd=1.\frac{h}{2} + \frac{h}{3} = \frac{x}{d} + \frac{d-x}{d} = \frac{x + d - x}{d} = \frac{d}{d} = 1.
Suy ra:
h(12+13)=1⇒h⋅56=1⇒h=65=1,2 (m).h\left(\frac{1}{2} + \frac{1}{3}\right) = 1 \quad\Rightarrow\quad h\cdot\frac{5}{6} = 1 \quad\Rightarrow\quad h = \frac{6}{5} = 1{,}2 \text{ (m)}.

Nhận xét. Độ cao h=1,2h = 1{,}2 m không phụ thuộc vào khoảng cách dd giữa hai chân cột, mà chỉ phụ thuộc vào chiều cao hai cột theo công thức h=AB⋅CDAB+CD=3⋅23+2=65=1,2h = \dfrac{AB \cdot CD}{AB + CD} = \dfrac{3\cdot 2}{3+2} = \dfrac{6}{5} = 1{,}2 m.

Kiểm tra lại: Với h=1,2h = 1{,}2: h2=1,22=0,6\dfrac{h}{2} = \dfrac{1{,}2}{2} = 0{,}6 và h3=1,23=0,4\dfrac{h}{3} = \dfrac{1{,}2}{3} = 0{,}4; tổng 0,6+0,4=10{,}6 + 0{,}4 = 1 ✓. Vậy độ cao của điểm cắt so với mặt đất là 1,21{,}2 m.

Đáp số

h=1,2h = 1{,}2 m

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.