Giải Luyện tập 3 trang 96 SGK Toán 8
Đề bài
Bảng thống kê sau cho biết mật độ dân số (người/km) tại ba vùng kinh tế xã hội trong hai năm 2009 và 2019.
| Năm \ Vùng kinh tế xã hội | Đồng bằng sông Hồng | Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung | Đồng bằng sông Cửu Long |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009 | 930 | 196 | 424 |
| 2019 | 1 060 | 211 | 423 |
(Theo Báo cáo tổng điều tra dân số năm 2019)
Muốn biết sau 10 năm mật độ dân số thay đổi thế nào ở mỗi vùng, ta nên sử dụng biểu đồ nào?
Bảng số liệu mật độ dân số (người/km²) theo năm và vùng:
- Năm 2009: Đồng bằng sông Hồng 930; Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung 196; Đồng bằng sông Cửu Long 424.
- Năm 2019: Đồng bằng sông Hồng 1 060; Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung 211; Đồng bằng sông Cửu Long 423.
Lời giải
Yêu cầu: so sánh mật độ dân số của cùng ba vùng ở hai mốc thời gian (2009 và 2019) để thấy sau 10 năm mật độ thay đổi thế nào ở mỗi vùng.
Phân tích dữ liệu:
- Dữ liệu được phân theo *hai tiêu chí*: theo vùng (3 vùng) và theo năm (2 năm).
- Với mỗi vùng ta cần đặt cạnh nhau giá trị của hai năm để thấy rõ mức tăng/giảm.
Lựa chọn biểu đồ:
- Biểu đồ hình quạt tròn dùng để biểu diễn tỉ lệ phần trăm của một tổng thể ⟶ không phù hợp để so sánh mật độ giữa các vùng và giữa các năm.
- Biểu đồ đoạn thẳng thường dùng để biểu diễn sự thay đổi theo nhiều mốc thời gian liên tiếp; ở đây chỉ có 2 mốc nên không cần thiết.
- Để so sánh số liệu của các vùng và đặt hai năm cạnh nhau cho mỗi vùng, ta nên dùng biểu đồ cột kép (biểu đồ cột ghép): mỗi vùng có hai cột — một cột cho năm 2009, một cột cho năm 2019. Nhìn hai cột cạnh nhau ở mỗi vùng là thấy ngay mật độ dân số tăng hay giảm sau 10 năm.
Minh hoạ từ bảng: Đồng bằng sông Hồng tăng từ lên (tăng mạnh); Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung tăng từ lên ; còn Đồng bằng sông Cửu Long gần như không đổi (). Biểu đồ cột kép thể hiện rõ các mức thay đổi này.
Kết luận: Nên sử dụng biểu đồ cột kép (biểu đồ cột ghép theo từng vùng, với hai cột ứng với hai năm 2009 và 2019).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.