Sách giáo khoa Toán 8 Tập một

Giải Bài 5.27 trang 110 SGK Toán 8

Bài tập cuối chương V   Đã kiểm chéo

Đề bài

Bảng thống kê sau cho biết số lượng học sinh của các lớp khối 8 tham gia các câu lạc bộ Thể thao và Nghệ thuật của trường.

a) Lựa chọn và vẽ biểu đồ để so sánh số lượng học sinh tham gia hai câu lạc bộ này ở từng lớp.

b) Lựa chọn biểu đồ biểu diễn tỉ lệ học sinh các lớp tham gia hai câu lạc bộ trong số các học sinh khối 8 tham gia hai câu lạc bộ này.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 110 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng thống kê số lượng học sinh tham gia câu lạc bộ:

| Câu lạc bộ \ Lớp | 8A | 8B | 8C | 8D |
|---|---|---|---|---|
| Thể thao | 8 | 12 | 10 | 5 |
| Nghệ thuật | 16 | 4 | 8 | 8 |

Lời giải

a) So sánh số lượng học sinh tham gia hai câu lạc bộ ở từng lớp

Để so sánh số lượng học sinh của hai câu lạc bộ (Thể thao và Nghệ thuật) ở từng lớp, ta chọn biểu đồ cột kép (hai cột ghép cho mỗi lớp).

Số liệu dùng để vẽ:

| Lớp | 8A | 8B | 8C | 8D |
|---|---|---|---|---|
| Thể thao | 8 | 12 | 10 | 5 |
| Nghệ thuật | 16 | 4 | 8 | 8 |

Cách vẽ:
- Trục ngang ghi tên các lớp: 8A, 8B, 8C, 8D.
- Trục đứng ghi số lượng học sinh.
- Tại mỗi lớp vẽ hai cột sát nhau: một cột biểu diễn câu lạc bộ Thể thao, một cột biểu diễn câu lạc bộ Nghệ thuật (hai màu khác nhau, có chú giải).
- Chiều cao mỗi cột đúng bằng số liệu trong bảng (ví dụ lớp 8A: cột Thể thao cao 8, cột Nghệ thuật cao 16).

Nhìn biểu đồ cột kép ta dễ dàng so sánh ở từng lớp: lớp 8A và 8D có số học sinh câu lạc bộ Nghệ thuật nhiều hơn Thể thao; lớp 8B và 8C có số học sinh Thể thao nhiều hơn (hoặc bằng — 8C: Thể thao 10 > Nghệ thuật 8).

b) Biểu diễn tỉ lệ học sinh các lớp tham gia hai câu lạc bộ

Vì cần biểu diễn tỉ lệ (phần của một tổng), ta chọn biểu đồ hình quạt tròn.

Trước hết tính tổng số học sinh mỗi lớp tham gia cả hai câu lạc bộ:
- Lớp 8A: 8+16=248 + 16 = 24 (học sinh)
- Lớp 8B: 12+4=1612 + 4 = 16 (học sinh)
- Lớp 8C: 10+8=1810 + 8 = 18 (học sinh)
- Lớp 8D: 5+8=135 + 8 = 13 (học sinh)

Tổng số học sinh khối 8 tham gia hai câu lạc bộ:
24+16+18+13=71 (học sinh).24 + 16 + 18 + 13 = 71 \text{ (học sinh)}.

Tỉ lệ (phần trăm) của mỗi lớp (làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất):
- Lớp 8A: 2471≈33,8%\dfrac{24}{71} \approx 33{,}8\%
- Lớp 8B: 1671≈22,5%\dfrac{16}{71} \approx 22{,}5\%
- Lớp 8C: 1871≈25,4%\dfrac{18}{71} \approx 25{,}4\%
- Lớp 8D: 1371≈18,3%\dfrac{13}{71} \approx 18{,}3\%

Kiểm tra: 33,8%+22,5%+25,4%+18,3%=100%33{,}8\% + 22{,}5\% + 25{,}4\% + 18{,}3\% = 100\% (đúng).

Số đo cung (góc ở tâm) tương ứng của mỗi hình quạt:
- Lớp 8A: 2471×360∘≈121,7∘\dfrac{24}{71} \times 360^\circ \approx 121{,}7^\circ
- Lớp 8B: 1671×360∘≈81,1∘\dfrac{16}{71} \times 360^\circ \approx 81{,}1^\circ
- Lớp 8C: 1871×360∘≈91,3∘\dfrac{18}{71} \times 360^\circ \approx 91{,}3^\circ
- Lớp 8D: 1371×360∘≈65,9∘\dfrac{13}{71} \times 360^\circ \approx 65{,}9^\circ

Vẽ hình tròn, chia thành 4 hình quạt với các góc ở tâm nói trên, ghi tên lớp và tỉ lệ phần trăm lên mỗi hình quạt (dùng màu khác nhau và có chú giải). Đó là biểu đồ hình quạt tròn biểu diễn tỉ lệ học sinh các lớp tham gia hai câu lạc bộ.

Đáp số

Biểu đồ cột kép (cột ghép đôi cho từng lớp 8A, 8B, 8C, 8D)Biểu đồ hình quạt tròn: 8A ≈ 33,8%; 8B ≈ 22,5%; 8C ≈ 25,4%; 8D ≈ 18,3% (tổng 71 học sinh)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.