Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Hoạt động 1 trang 100 SGK Toán 8

Bài 36. Các trường hợp đồng dạng của hai tam giác vuông   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các tam giác vuông AHBAHB và A′H′B′A'H'B' trong Hình 9.50 mô tả hai con dốc có chiều dài lần lượt là AB=13AB = 13 m, A′B′=6,5A'B' = 6{,}5 m và độ cao lần lượt là BH=5BH = 5 m, B′H′=2,5B'H' = 2{,}5 m. Độ dốc của hai con dốc lần lượt được tính bởi số đo các góc HABHAB và H′A′B′H'A'B'.

– Nhận xét về hai đại lượng A′B′AB\dfrac{A'B'}{AB} và B′H′BH\dfrac{B'H'}{BH}.

– Dùng định lí Pythagore để tính AHAH và A′H′A'H'.

– So sánh các đại lượng A′H′AH\dfrac{A'H'}{AH} và B′H′BH\dfrac{B'H'}{BH}.

– Hai tam giác vuông A′H′B′A'H'B' và AHBAHB có đồng dạng không? Từ đó rút ra kết luận gì về độ dốc của hai con dốc.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 100 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.50: Hai tam giác vuông. Tam giác lớn AHB vuông tại H, cạnh huyền AB = 13 (cạnh nghiêng từ A dưới trái lên B trên phải), cạnh đứng BH = 5, cạnh đáy AH nằm ngang. Tam giác nhỏ A'H'B' vuông tại H', cạnh huyền A'B' = 6,5, cạnh đứng B'H' = 2,5, cạnh đáy A'H' nằm ngang. Hai tam giác cùng dạng con dốc.

Lời giải

Phân tích đề: Hai tam giác vuông AHBAHB (vuông tại HH) và A′H′B′A'H'B' (vuông tại H′H') có AB=13AB = 13 m, A′B′=6,5A'B' = 6{,}5 m, BH=5BH = 5 m, B′H′=2,5B'H' = 2{,}5 m.

a) Nhận xét về hai tỉ số A′B′AB\dfrac{A'B'}{AB} và B′H′BH\dfrac{B'H'}{BH}

A′B′AB=6,513=12;B′H′BH=2,55=12.\dfrac{A'B'}{AB} = \dfrac{6{,}5}{13} = \dfrac{1}{2}; \qquad \dfrac{B'H'}{BH} = \dfrac{2{,}5}{5} = \dfrac{1}{2}.

Vậy hai tỉ số bằng nhau: A′B′AB=B′H′BH=12.\dfrac{A'B'}{AB} = \dfrac{B'H'}{BH} = \dfrac{1}{2}.

b) Dùng định lí Pythagore tính AHAH và A′H′A'H'

Tam giác AHBAHB vuông tại HH nên:
AH=AB2−BH2=132−52=169−25=144=12 (m).AH = \sqrt{AB^2 - BH^2} = \sqrt{13^2 - 5^2} = \sqrt{169 - 25} = \sqrt{144} = 12 \text{ (m)}.

Tam giác A′H′B′A'H'B' vuông tại H′H' nên:
A′H′=A′B′2−B′H′2=6,52−2,52=42,25−6,25=36=6 (m).A'H' = \sqrt{A'B'^2 - B'H'^2} = \sqrt{6{,}5^2 - 2{,}5^2} = \sqrt{42{,}25 - 6{,}25} = \sqrt{36} = 6 \text{ (m)}.

c) So sánh A′H′AH\dfrac{A'H'}{AH} và B′H′BH\dfrac{B'H'}{BH}

A′H′AH=612=12;B′H′BH=2,55=12.\dfrac{A'H'}{AH} = \dfrac{6}{12} = \dfrac{1}{2}; \qquad \dfrac{B'H'}{BH} = \dfrac{2{,}5}{5} = \dfrac{1}{2}.

Vậy A′H′AH=B′H′BH=12.\dfrac{A'H'}{AH} = \dfrac{B'H'}{BH} = \dfrac{1}{2}.

d) Hai tam giác vuông A′H′B′A'H'B' và AHBAHB có đồng dạng không?

Xét hai tam giác vuông A′H′B′A'H'B' và AHBAHB có:
A′H′AH=B′H′BH=A′B′AB=12.\dfrac{A'H'}{AH} = \dfrac{B'H'}{BH} = \dfrac{A'B'}{AB} = \dfrac{1}{2}.

Ba cạnh của tam giác A′H′B′A'H'B' tỉ lệ với ba cạnh của tam giác AHBAHB nên:
△A′H′B′∽△AHB (c.c.c), với tỉ số đồng dạng 12.\triangle A'H'B' \backsim \triangle AHB \ (\text{c.c.c}), \text{ với tỉ số đồng dạng } \dfrac{1}{2}.

Kết luận về độ dốc: Vì △A′H′B′∽△AHB\triangle A'H'B' \backsim \triangle AHB nên các góc tương ứng bằng nhau, suy ra H′A′B′^=HAB^\widehat{H'A'B'} = \widehat{HAB}. Hai góc này chính là số đo độ dốc của hai con dốc, do đó độ dốc của hai con dốc bằng nhau.

Đáp số

A′B′AB=B′H′BH=12\dfrac{A'B'}{AB} = \dfrac{B'H'}{BH} = \dfrac{1}{2}AH=12AH = 12 m; A′H′=6A'H' = 6 mA′H′AH=B′H′BH=12\dfrac{A'H'}{AH} = \dfrac{B'H'}{BH} = \dfrac{1}{2}Hai tam giác đồng dạng (c.c.c), tỉ số 12\dfrac{1}{2}; độ dốc hai con dốc bằng nhau (H′A′B′^=HAB^\widehat{H'A'B'} = \widehat{HAB})

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.