Giải Bài 9.30 trang 107 SGK Toán 8
Đề bài
Biết rằng mỗi hình dưới đây đồng dạng với một hình khác, hãy tìm các cặp hình đồng dạng đó.
Hình 9.68 gồm bốn bông hoa sáu cánh được đánh dấu a), b), c), d):
- a) Bông hoa 6 cánh có nhị giữa là một vòng tròn nhỏ với các gạch ngắn xung quanh, cánh hoa to.
- b) Bông hoa 6 cánh có nhị giữa nhiều chi tiết (vòng hoa văn dày đặc), các cánh hoa có đường viền kép.
- c) Bông hoa 6 cánh nhỏ, nhị giữa là vòng tròn với các gạch ngắn, cánh hoa thon.
- d) Bông hoa 6 cánh có nhị giữa nhiều chi tiết (hoa văn tỏa tia), các cánh hoa có đường viền kép.
(a và c có cùng kiểu nhị đơn giản; b và d có cùng kiểu nhị nhiều chi tiết.)
Lời giải
Nhận xét cách làm. Hai hình được gọi là *đồng dạng* với nhau nếu hình này là ảnh của hình kia qua một phép biến đổi giữ nguyên hình dạng (phóng to hoặc thu nhỏ theo cùng một tỉ lệ ở mọi phương, có thể kèm theo di chuyển, quay hay lật). Nói cách khác, hai hình đồng dạng khi chúng *giống hệt nhau về hình dạng, chỉ khác nhau về kích thước*. Vì vậy muốn tìm cặp hình đồng dạng, ta so sánh kiểu dáng chi tiết của các hình chứ không so sánh kích thước.
Phân tích bốn bông hoa trong Hình 9.68. Cả bốn hình đều là bông hoa 6 cánh, nhưng chúng khác nhau ở *kiểu nhị giữa và kiểu cánh*:
- Hình a) và hình
c) có cùng một kiểu: nhị giữa là vòng tròn nhỏ với các gạch ngắn xung quanh, cánh hoa trơn. Hai hình này chỉ khác nhau về kích thước (a) to,
c) nhỏ), còn mọi chi tiết đều giống nhau theo cùng một tỉ lệ. Do đó a) đồng dạng với c).
- Hình
b) và hình
d) có cùng một kiểu: nhị giữa nhiều chi tiết (hoa văn dày đặc/tỏa tia), các cánh hoa có đường viền kép. Hai hình này cũng chỉ khác nhau về kích thước, còn hình dạng hoàn toàn giống nhau. Do đó b) đồng dạng với d).
- Ngược lại,
a) (hoặc c)) có nhị đơn giản nên *không* giống kiểu của
b) hay
d) có nhị nhiều chi tiết, nên chúng không đồng dạng với nhau.
Kết luận. Các cặp hình đồng dạng là:
- a) và c);
-
b) và d).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.