Sách giáo khoa Toán 8 Tập hai

Giải Bài 9.45 trang 111 SGK Toán 8

Bài tập cuối chương IX   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho tam giác ABCABC có đường cao AHAH. Biết AH=12AH = 12 cm, CH=9CH = 9 cm, BH=16BH = 16 cm. Lấy MM, NN lần lượt là trung điểm của AHAH, BHBH (H.9.76).

a) Chứng minh rằng ABCABC là tam giác vuông tại AA.

b) Chứng minh rằng MN⊥ACMN \perp AC và CM⊥ANCM \perp AN.

c) Tính diện tích tam giác AMNAMN.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 111 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 9.76: Tam giác ABC với đáy CB nằm ngang, đỉnh A ở trên. Đường cao AH vuông góc với CB tại H (H nằm giữa C và B, gần C hơn). Trên CB: C bên trái, rồi H, rồi N, rồi B. M là trung điểm của AH (đoạn AM = MH, đánh dấu bằng vạch). N là trung điểm của HB (đoạn HN = NB, đánh dấu bằng hai vạch). Các đoạn CM, MN, AN được nối. Biết AH = 12 cm, CH = 9 cm, BH = 16 cm.

Lời giải

## a) Chứng minh tam giác ABCABC vuông tại AA

Vì AHAH là đường cao nên AH⊥BCAH \perp BC tại HH, suy ra các tam giác AHBAHB, AHCAHC vuông tại HH.

Áp dụng định lí Pythagore trong tam giác AHBAHB vuông tại HH:
AB2=AH2+BH2=122+162=144+256=400.AB^2 = AH^2 + BH^2 = 12^2 + 16^2 = 144 + 256 = 400.

Áp dụng định lí Pythagore trong tam giác AHCAHC vuông tại HH:
AC2=AH2+CH2=122+92=144+81=225.AC^2 = AH^2 + CH^2 = 12^2 + 9^2 = 144 + 81 = 225.

Vì HH nằm giữa BB và CC nên BC=BH+CH=16+9=25BC = BH + CH = 16 + 9 = 25 (cm), do đó BC2=625BC^2 = 625.

Ta có AB2+AC2=400+225=625=BC2AB^2 + AC^2 = 400 + 225 = 625 = BC^2.

Theo định lí Pythagore đảo, tam giác ABCABC vuông tại AA (đpcm).

##

b) Chứng minh MN⊥ACMN \perp AC và CM⊥ANCM \perp AN

Vì MM là trung điểm của AHAH nên HM=AH2=6HM = \dfrac{AH}{2} = 6 cm; vì NN là trung điểm của HBHB nên HN=HB2=8HN = \dfrac{HB}{2} = 8 cm.

• Chứng minh MN⊥ACMN \perp AC.

Xét hai tam giác HMNHMN và HCAHCA cùng vuông tại HH, có:
HMHC=69=23,HNHA=812=23.\frac{HM}{HC} = \frac{6}{9} = \frac{2}{3}, \qquad \frac{HN}{HA} = \frac{8}{12} = \frac{2}{3}.

Do HMHC=HNHA\dfrac{HM}{HC} = \dfrac{HN}{HA} và MHN^=CHA^=90∘\widehat{MHN} = \widehat{CHA} = 90^\circ nên △HMN∽△HCA\triangle HMN \backsim \triangle HCA (c.g.c).

Suy ra HMN^=HCA^\widehat{HMN} = \widehat{HCA}.

Gọi QQ là giao điểm của đường thẳng MNMN và ACAC. Vì AMQ^\widehat{AMQ} và HMN^\widehat{HMN} là hai góc đối đỉnh nên AMQ^=HMN^=HCA^\widehat{AMQ} = \widehat{HMN} = \widehat{HCA}.

Trong tam giác AHCAHC vuông tại HH có HAC^+HCA^=90∘\widehat{HAC} + \widehat{HCA} = 90^\circ. Xét tam giác AMQAMQ:
MAQ^+AMQ^=HAC^+HCA^=90∘⇒AQM^=90∘.\widehat{MAQ} + \widehat{AMQ} = \widehat{HAC} + \widehat{HCA} = 90^\circ \Rightarrow \widehat{AQM} = 90^\circ.

Vậy MN⊥ACMN \perp AC (đpcm).

• Chứng minh CM⊥ANCM \perp AN.

Xét tam giác ANCANC có AH⊥NCAH \perp NC (vì NN nằm trên BCBC và AH⊥BCAH \perp BC), nên AHAH là đường cao của tam giác ANCANC.

Mặt khác, theo chứng minh trên NM⊥ACNM \perp AC, nên NMNM là đường cao thứ hai của tam giác ANCANC.

Hai đường cao AHAH và NMNM cắt nhau tại MM, suy ra MM là trực tâm của tam giác ANCANC.

Do đó đường thẳng CMCM là đường cao thứ ba của tam giác ANCANC, tức là CM⊥ANCM \perp AN (đpcm).

##

c) Tính diện tích tam giác AMNAMN

Vì MM là trung điểm của AHAH nên AM=AH2=122=6AM = \dfrac{AH}{2} = \dfrac{12}{2} = 6 (cm).

Vì AH⊥BCAH \perp BC tại HH và NN nằm trên BCBC nên NH⊥AHNH \perp AH, tức là khoảng cách từ NN đến đường thẳng AMAM bằng HN=8HN = 8 cm. Vậy HNHN là chiều cao của tam giác AMNAMN ứng với cạnh AMAM.

Diện tích tam giác AMNAMN là:
SAMN=12⋅AM⋅HN=12⋅6⋅8=24 (cm2).S_{AMN} = \frac{1}{2} \cdot AM \cdot HN = \frac{1}{2} \cdot 6 \cdot 8 = 24\ (\text{cm}^2).

Đáp số

đpcmđpcmSAMN=24S_{AMN} = 24 cm2^2

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.